45 
[VAN DE NATUUR DER DIEREN. 
De vliegen, die niet in raaatrchappy, maar elk op zig zelve, leeven* hebben» 
Haar de loedemming dier Waarneemeren, geen geed in vergelyking der vliegen, 
met raalkandcren leeven. .De zulke, die llegts kleine troepen maaken , h^boen ' 
minder van , dan zy, die in grooten getale zyn; en de bijen, die mogelyk de ■ 
ryklte maatfehappy van alle tbrraeeren , zyn ook die , welke het meelle vemutt 
hebben. Is dit alleen niet genoeg , om te doen denken, dat die vertoonmg van geelt 
of vernuft niet dan een louter werktuigelyk gewrogc, eene famenvocgiiig van be- 
wee:ringen , is , evenredig aan het getal? eene overeenkorall, eene betrekking , die 
daarom alleen ingewikkeld is, om dat zy van verfcheiden duizenden van inuiyidn s 
afhangt? weet men niet, dat ydere overeenkomtl, ydere wanorde zelve , mits dat 
dezelve {land vallig zy,ons eene eenltenimigheid toefchynt, zodra derzelver oor^a- 
ken ons onbekend zyn ; en dat’ervan deze fchynbaare orde, van «i^ 
van üvereenkomft, negts dén flap te doen is om tot het vernuft 
flap, dien de menlchen altoos gereed zyn te doen, omdat zy zig liever wilk-iivec 
wonderen, dan onderzoeken.^ , i „ 
Cvlen zal dan voor eerlt erkennen , dat deze vliegen , enkel en op haar zelvs ge- 
nomen, minder geeft hebben , dan de hond, de aap, en de meelle dieren; men zal 
erkennen, dat zy mindere leerzaamheid en onderwerping, mindere verknogcheid , 
minder inwendig gevoel , in één woord , mindere hoedanigheden hebben , die met de 
onze" overeenkomen. Dit verlchaftterllond een blyk , dat haar fchynbaar vernuft niet 
dan van haare vereenigde -menigte komt; die vereeniging zelve ondcrtnuchen on- 
derftelt geen verftand, geen eigenlyk vernuft ;want het is niet door zedelykeoog* 
merken, dat zy zig vereenigen , het is zonder haare bedoeling en toeflemming 
dat zy zig by malkander vinden. Die maatfehappy is derhalven niet dan eene lighaame- 
lyke verzaraeling'door de Natuur voorgefchreeven engefchikt; eene verzameling, 
die geene oogmerken bedoelt , die op geene kennis opgeeneredeneeringruft. Bemoe- 
der bije, of de zo genaamde koningin, brengt tien duizend bijen tevens, en in de- 
zelfde plaats, voort; die tien duizend individu’s, al waren zy nog duizendmaal on- 
vernuftiger dan ik haar onderdel , zullen, cnkelyk om te kunnen bly ven beftaan,. 
verpligt zyn zig op eene zekere wyze te fchikken. Gelyk zy allen met gelyke krag- 
ten tegen malkanderen werken, zo zouden zy, al waren zy begonnen met mal- 
kander te beuadeelen, door die herhaalde benadeelingen zelve egter welhaaft zo ver- 
re gekomen zyn , dat zy den anderen zo min mogelyk in den weg waren of be~ 
febadigden, dat is tc zeggen, dat zy malkanderen hielpen; zy zullen derhalven 
het voorkomen hebben van malkanderen te verdaan, en tot het zeilde oogmerk 
mede tc werken. De Waarneemer, dit ziende, zal haar welhaad oogmerken toe- 
fchryven, en al het vernuft leenen, dat haar ontbreekt, _ hy zal van yder bedryt 
reden willen geeveu, ydere beweeging zal welhaad haar inzigc hebben, en uit de- 
ze geedgedeldheid des Waarneemers, uit deze wyze van zien, zullen eerlang al- 
lerhande wonderen , zullen monders van redeneering zonder getal , geboren wor- 
den • want die tien duizend individu’s, die allen te gelyk zyn voortgebragt, die te 
famen gewoond hebben, die ten naaden by in denzeffden tyd haare gedaante wis - 
feling ondergaan hebben , kunnen niet raillen allen het zelfde te doen , en , zo zy 
fiet'tseeniu’ inwendig gevoel hebben, dezelfde gemeene gebruiken, te volgen, de.- 
