DE B E S C H R Y V 1 N G DER DIEREN. 59 
voorwerp vertoont zig onder een byzonder gezigtpunt,derhalven moet yder voor- 
werp op eene byzondere wyzc befchreeven worden, opdat de befchryviug aan het 
onderwerp beantwoorde. lutuilchen zyn ’er eenige algcnieene regelen , welke men 
op alle belchryvingen zoude konnen coepaflen, omdat de zintuigen in alle men- 
fchen dezelfde zyn, fchoonde voorwerpen, op welke zy dezelve oeffenen, ver- 
fchillcn: in den eerften opllageener zaak, zien wy dezelve in haar geheel, en alle 
de deelen by elkander, eer wy dezelve onderfcheiden 5 dus kan men in de befchry- 
ving van een dier zig niet ontllaan, de natuurlyke orde te volgen, welke be- 
ftaat in te beginnen met de geheele gedaante van het dier, eer men de deelen van 
deszelfs lighaam in het byzonder verhandelc : men moet ook eerft het uherlyke, 
daar na het inneriyke belchryven, enz; en altyd van het algerrieene tot het byzon- 
dere afdaalen. Maar deeze geheele figuur, ditfamengenomene,en de befchrjving 
der uitwendige gedaante konnen op verfcheidene wyzen uirgedrukt worden ; dit is 
de uitdrukking dtr zaake zelve, die verlchillend moet zyn in de verfcheidcn onder- 
werpen, naar maate dat zy van elkander verfdiillen. Men vergelyke een paarden 
een varken, een hart en een rhinoceros, en men zal ten eerllen zien, dat de 
eerfle penceel trek zelfs voor de eene en andere moet verfchillen. 
De bezielde wezens , gaan van den ftaat der ruft tot den (laat derbeweeging over, 
en door dezen overgang vcreillchen zy twee deelen in hunne belchry ving ; altoos 
moet men beginnen , met een dier in den ftaat der ruft tebefchryven j dit is de grond 
der befchryving van den ftaat der beweeging, omdat men in deze de verfcheiden 
deden van het lighaam niet duidelyk genoeg ziet , men ziet niet dan derzelver verplaat- 
fing , en men heeft nog moeite genoeg , om de agtereenvolgingen der beweegingen en 
der handelingen naar te gaan; maar yder dier moet byzonder belcbreeven worden in dca 
ftaat der beweeging en in den ftaat der ruft, omdat de kragten , en de agtereenvol* 
gingen der beweegingen in verfcheiden foorten van dieren verlchillen , gelyk de ge- 
daanten der üghaams deden. De befchryving van het dier, in den ftaat der fuft be- 
ïchonwd , bevat de verklaaring van alle de deelen van het lighaam en dc uitdruk- 
king der geheele gedaante; dit moeteen gelykende afbeelding zyn, in welke men 
de houding van het lighaam en de trekken van het dier ziet; maar de befdtryving 
van het zelve dier, in den ftaat der beweeging gezien, wordt een hiftorifdi tafe- 
reel, welk het in verfdieiden houdingen aflchüdett, die aanhet zelve eigen zyn , en 
in alle de trekken van bewö^ging, welke het volgens zyne natuurlyke neiging maakt , 
wanneer liet door zyne nooddruft aangezec, ofvan zyne driften bezield wordt. Om 
te toonen hoe noodzakelyk deze beide lborten van befchry vingen zyn, en hoezeer 
zy van elkander verlchillen , zullen wyons een tafereel verheelden, daar, by voor- 
beeld, een leeuw op gelchilderd is, op zyne vier pooten ftaande, het hoofd nedergebo- 
gen, het oog bedaard, de maanen hangende , de Haart fleepende; laat in een ander tafe- 
reel dezelve leeuw gezien worden , brullende van toorn , het hoofd opgeheven, het 
oog woeft, demuilfchuimende, de ftaart dreigende, de pooten uitgeilrekt, dena- 
sets nitftaande; zouden wy uit deze twee fchilderijen hetzelfde dier kennen, indieii 
wy niet eerft een denkbeeld hadden van een leeuw in eenen ruftenden ftand , eer 
men hem in de beweegingen zyner woede afmaalde? Ik antwoord neen, wantwy 
zien op het aangezigt van een menfeh, die van toorn vervoerd is, de natuurlyke 
wezenstrekken niet. 
De dieren hebben ook hunne wezenstrekken , dat is , wanneer men de voor- 
n z 
