'De beschryving der dieren. 65 
yder dier te onderfclieiden , en die der innerlyke deelen,zal een denkbeeld kotinen 
geeven van de voornaamfte werktuigen welke aan de dieren eigen zyn, en van de 
verfcheiden gedaantens in verfcheiden foorteii. Eene diergelyke uitlegging van het 
lighaarn der dieren , kan door vergelyking van het eene met het andere gewigtige 
lütkoinften geven voor de dierlyke huishouding, het geen het voornaamlie oog- 
merk der IMatuurlyke Hiftorie is. 
De befchryving der uiterlyke deelcn van een dier, is flegts een verhaal van de 
verfcheiden afmeetingcn van deszelfs lighaarn j het is waar , dat men eene keuze 
moet doen , in de wyze op welke men dezelve neemt , maar de eenvoudigfte is de 
befte , by voorbeeld de lengte, de breedte , de dikte, de middellyn, de oratrek , enz. Ik 
zal hier niet uitweiden in de maaten , welke ik van yder dier aangehaald heb , men zal 
dezelve in het vervolg van het werk vinden. De maaten en evenredigheden^ ver- 
fchillen in de dieren, naar hunnen ouderdom , grootte en dikte, van ydcr dier^ 
is bekend genoeg, dat men dit ongemak niet kan verniyden, en dat het met ae 
dieren gelvk met de raenfchen is , onder welke men ’er geen twee kan vinden , die 
elkander volkomen gelyk zyn. Van alle de fchoonfte en welgemaakcfte vrouwen is 
’er geen eene , welke in allen opzigten gelyk is aan de Venus van Medicis; en om 
dezelfde reden , zal ’er miffchien geen dier zyn , dat j uift de maat heeft van die , wel- 
ke tot het onderwerp' onzer befchryvingen gediend hebben. Ondertuflchen zal 
men alle de dieren van het fbort van dier, dat wy belchreven hebben , op on- 
ze belchry ving konnen toepaflen , wyl men ’er 2tynen ouderdom , gewigt en ee- 
ne voornaame afmeeting vinden zal, welke niet van de verfchilleude grootten 
der lighaamen afhangen. Deze afrneeting is genomen in eene regce lyn van het 
uiterfte van den bek tot aan den aars, het hoofd en hals zo veel mogelyk uit- 
gerekt zynde in de vlakte van de ruggegraat, welke uit de wervelbeenderen dec 
rug en lendenen beftaat. De kleuren zyn ftandvaftiger, dan de maaten in de 
dieren, ook raaaken zy een gedeelte uit der uitwendige befchryvinge, en zy wor- 
den ook breedvoeriger verhaald; maat die der huisdieren, zyn maar in het al- 
gemeen aangeweezeh , omdat zy in het algemeen op allerlei wyzen verfchillen, 
in verfcheiden onderwerpen van dezelfde foort. 
De befchry ving der inwendige deelcn zoude zeer langwylig en ingewikkeld zyn, in- 
dien men alle de vafte deelen ontleedde, uit welke een dierlyk lighaarn beftaat; by voor- 
beeld de beenderen, fpieren, vaaten , zenuwen, ingewanden : een zulk uitgeftrekt werk 
zoude veele menfchen bezig houden , geduurende hun geheele leeven ; maar hoe wyd- 
iopig zoude hcc worden, indien men ondernam de kraakbeenderen, de peezen, de 
vliezen, den loop der vezelen, de watervaaten, en alle de kleins werktuigen , de klieren 
de vaatagtige lighaamen le befchry ven , enz ; indien men eindeiyk op yder wilde wer- 
ken , gelyk men op het menfehelyk lighaarn gedaan heeft. Een dergely ke befchry ving 
behoort tot de Ontleedkunde, en zoude niillchien noodig zyn, om de tynfte cn tederfte 
deelen van het menfehelyk lighaarn te leerenonderfcheiden, en de ziekten der dieren, 
en de daar toe behoorende geneesmiddelen te doen kennen; maar de Natuurbefchou- 
wers moeten deze wydiopigheden myden , om de al^emeene overeenkomllen niet uk 
het oog te verliezen , welke ’er tulfchen verfcheiden loorten van dieren zyn, en de we- 
zendlykc gelykheden en verichillen , welke ’er in het werktuigelyke hunner ligliaamen 
gevonden^wórden : ook heb ik my aan bet onderzoek der voornaumfte deelen ge- 
houden , en heb alleen acht geflaagén , op de gedaante, grootte en evenredigheid der 
Bed. 1 
