D E N A.T U URL Y'K E H LS TOR I E,. 
Ondertuflchen fchynen, onder de dieren, zomniigen gemeenzaamer of wilder, 
zagter of wreeder, te zyn dan andere : men vergelyke de leerzaamheid en onder- 
werping van een hond met de fierheid en woeftlieid van een tyger ; de_ een Ichynt 
des menlchen vriend, de ander zyn geboren vyand, te zyn; zyn gebied over de 
dieren is derhalven niet volfirekt; hoe vecle foorten weemn zig aan zyne magc te 
onttrekken door de frielheid hunner vlugt, door de gezwindheid van hunnen loop*, 
door de duifterheid hunner verblyfplaatfen , door den affiand , welken het element, 
dat zy bevvoonen, tufichcn hen en den raenfch fielt. Hoe veele andere foorten 
ontfiiappen hem door hunne kleinheid alleen ! En eindelyk , hoe veelen zyn ’erniet, 
die, wel verre van hunnen heer te erkennen, hem met openbaar geweld aantas- 
ten 1 zonder van die gekorvenen te fpreeken , die hem door hunne heimelyke ftee- 
ken'hoonen, van die Hangen, welker beet het vergift on den dood vergezellen, en 
van zo veele andere onreine, ongemaklyke, nuttelooze, dieren, die om geene an- 
dere reden fchynen te beftaan dan om de fehadiiwing tuflchen het kwaad en het 
goed te raaaken, en den menfch te doen voelen,, hoe weinig Iiy, na zynen val, 
geëerbiedigd wordt. 
Men moet hier het gebied van God van den eigendom van den menfch onderfchei- 
den.. God, de Schet>per der wezens, is de eentge meefter der Natuur ; de menfch 
vörmag niets op het voortbrengzel van de fchepping, hy vermag niets op de bewee- 
ging der hemelfchelighaamen, niets op de omwentelingen varrden bol, dien hy 
bewoont;.msgelyks vermag hy niets op de dieren, de gewaflen, .de delfftoffen, 
in het algemeen, hy vermag niets op de foorten, hy heeft geene werking dan op 
de individu’s , want de foorten in ’r algemeen, en de fiof by de geheele maflk ge- 
nomen, behooren aan de Natuur, of liever maaken da Natuiu uit; , alles werkt, 
gaat voort, volgt op, vernieuwt zig, en beweegt door eene onweêrflaanbaare 
kragt. De menfch zelf, door den fireom der tyden voortgefleept, vermag niets 
op zyn eigen duurzaamheid; door zyn lighaam aan de fiofiè gebonden, in den 
draeikolk der wezens ingewikkeld, is hy verpligt de gemeene wet te ondergaan; 
hygehoorzaamtaan dezelfde kragt, en even als alle andere,. wordt hy geboren, 
groeit hy , fterft hy. 
Maar de Goddelyke ftraal , daar de raenfch mede bezield is , veredelt en verheft 
hem boven alle de ftoffelyke wezaïs ; . die geeftelyke zelffiandigheid , verre van aan 
de ftoöe onderworpen te zjai, heeft hetregt van dezelve te doen gehoorzaamen ; 
en fchoon zy geen gebied over de geheele Natuur kan voeren, heerlcht zy over de 
byzondere wezens. God, dc.eenigfte oorfprong van alle kennis en van alle ver- 
ftand, regeert het Heelal en de geheele foorten met eene pneindige magt; de 
raenlch, die niet dan een firaal van dat verftand heeft, heeft insgelyks niet dan ee- 
ne kragt, aan kleine deeltjes fiof bepaald , eu is geen meefter dan van de individu’s. 
Het is dan door de talenten van den geeft:, en niet door de kragt en door de an- 
dere hoedanigheden der ftofle , dat de menfch de dieren heeft weeten te onder te 
brengen. In deeerfte tyden raoeften zy allen even onafhankelyk zyn; de raenfch 
raisdaadig en woefi geworden zynde, was weinig gefchiktom hen- te temmen, hy 
hadt tyd noodig om hen te naderen , om hen te leeren kenneUi om hen uit te 
kiezen, om hen tam te maaken ; hy moeft zelf befchaafd zyn om te kunnen on- 
derwyzen en beveelen , en de heerfchappy over de dieren, even als alle ander# 
hseifchappyen , is niet gefligt, 'dan na de raaatfehappy. 
