76 
DE natüürlyke historie; 
het paard 
e edeWe verovering, welke demenfch ooit gemaakt heeft, is die van dit 
yl ^ ^ moedig en oploopend dier, dat in de vermoeijeniflen van den oorlog en 
dearoetn der velflagen met ons deelt; zo onverfaagd als zyn meellerziet 
1 j net paard het gevaar en braveert het; hetgevvent, hetfchikt, zig naar het 
geluid der wapenen, het bemint dat, liet zoekt dat, en bezielt zig met dezelfde 
drift als zynmeefter; het neemt ook deel in zyne vermaaken, in de jagt, in de 
renfpelen, in de ridderlyke fteekfpeleii , het fchittert, het brandt;, maar zo on der- 
werpelyk als fier Iaat het zig door zyn vuur niet vervoeren, maar weet zyne drift 
en beweegingen te fluiten ^ niet llegts buigt het paard onder de hand van hem, die 
het befliert, maar het Ichynt zelfs zyne verlangens raad te pleegen, en fteeds ge- 
hoorzaamende aan de indrukzelen, die het daar van krygt, vliegt het toe, raaatigt 
zig, of bepaalt zig, naar het geleide van die hand, en is eeniglyk bedagt om naar 
dat geleide te werken. Het is een Ichepzel , dat zyn eigen wezen Iaat vaaren , om 
niet dan door den wil van een amfer te beftaan ; dat dezen wil zelfs weet te voor- 
komen, dat door de vaardiglieid , en de nauwkeurigheid zyner beweegingen den- 
zelven tevens voor het oog, doet zien en uitvoert ; dat voelt, zo veel men he’t ver- 
langt, en met meer daarvan doet blyken dan men wil; dat zig zonder aarfelen 
overleverende nergens onwillig toe is, met alle zyne kragten dient, zig zei ven bo- 
ven zyne kragten afvergt, cn Iterfc om te beter te gehoorzaamen. 
Ziedaar het paard wiens talenten ontwikkeld zyn, waarvan de kond de na- 
tuurlyke hoedanigheden volmaakt heeft, dat van zyn vroegften leeftyd af ,is opo-e- 
paft, en vervolgens geoeffend , en tot den dienft des menfehen afgeregt : het is 
met het verlies zyner vryheid dat zyne opvoeding begint, en her is door de vrees, 
dat zy voltooid wordt; de flaverny, of de hiiiflelyke ftaat , dezer dieren is zelfs zo 
algemeen, zo oud, dat wy hen maar zeer zelden in hunnen naruurlyken ftaat zien- 
zy zyn altoos met gareclen in allen hunnen arbeid bedekt, men verloft hen nooit van 
alle hunne kliiifters, zelfs niet in den tyd van hunne ruft; en zo men hen zom- 
tyds in vryheid in de vyeiden Iaat loopen, draagon zy daar altoos de blyken van 
dienftbaarheid, en dikwils de wreede indrukzels van den arbeid en fmart, die zy 
dagelyks ondergaan; de bek is döor de vouwen, die het gebit, heeft voort (rebra'^É'^ 
mismaakt, de zyden zyn door wonden opgereeten, of metrooven bezet, beide ge- 
volgen van harde, en dikwils onverdiende, Ipoorfteekeii; de hoef der voeten^ is 
met fijykers doomageld, de houding des lighaams is nóg gedwongen en ontluis- 
terd door den duurzaamen indruk der gewoone kluillers; vergeeffeh zoude men 
hen daar van bevryden , zy zouden daarom niet vry zyn ; die zelfs , welker lla- 
verny de zagtfte is, welken men niet onderhoudt, niet oppaft, dan voor de weel- (*) 
(*) Het paard wordt in ’t Hebreeiiwfch genoemd, Sas da hengft, Saiai de merri; in ’t 
Chaldeeuvvfch , in 'tCriekfch 'iTssree, in ’tArabifch Baiel, in ’t Perflaans JJbefeba, in 
« Spaanfdi en Italiaans Cavallo, in ’t Franfch Cbeval, in ’t Hoogduitfeh 
Rol], B/ei-ii, in tboheems Kun, in ’tillyrielch Kobyla, in ’t Pools Kou, iu ’tSwwedsif«e/f , 
in 't Deenfdi Hejl, m c lingdicli HorJ'e, 
