8o 
DE NATUU R LYKE HISTORIE, 
onderftdt zorgen en moeiten, welken de menfch voor geen ander dier neemt, 
maar waar voor hy vergoeding krygt door de geduurige dienden, welken dit dier 
hem bewyd. Van de vroege jeugd af draagt men zorg om het veulen van de moe- 
der af te zonderen, men laat het vyf, zes, of ten hoogden zeven , maanden zni- 
pn,^ want de ondervinding heeft geleerd, dat zy, welken men tien of olf maanden 
Jaat zuigen , p goed niet zynals die, welken men vroeger fpeent, fchoon zymeer 
vleelcii en hgpam krygen : na die zes of zeven zuig ■ maanden iaat men hen een 
vanervoepel dan de melk gebruiken, men geeft hun tweemaal daags zemelen, 
en een weinig hooi, waarvan men de hoeveelheid vermeerdert naarmaate zv ouder 
woiucnj cn men houdt hen op den ftalj zo lang zy zfg onruftig toonen om weder 
by hunne moeder te zyn ; maar zodra die onruftigheid over is, iaat men hen bv 
mooi weder uitgaan , en men geleidt hen naar de weiden ; men moet allcenlyk 
zorg draagen van hen met geene ledige maag ter weide te zenden ; men moet hen 
de zemelen geeven , en laaten drinken , een uur voor dat men hen in ‘c gras bn^n^t 
en hen nooit voor groote koude of voor den regen blootftelien ; zy brengen op de’ 
hunnen eerflen winter door; in de volgende maand van may zal men hen 
met alleen dagelykfch laaten weiden , maar men zal hen ook den gcheelen zomer 
en tot aan het einde van oblober, inde open lugt in de weide laaten flaapen, alleen- 
lyk in achtneemende om hen geen ergroen te geeven ; zo zy zig aan dit al te fvna 
gras te veel gewenden , zouden zy geen hooi willen eeten, ’twelk evenwel hun 
voornaanie voedzel in den volgenden winter moet zyn , en daar men hun flegts wat 
pnielcn met gemaalen garft of haver by geeft; men behandelt hen op dezewvz^ 
Jaatendehen, gcdimrende den winter, over dag, en des zomers nagt en dan in 
de weide loopen , tot den ouderdom van vier jaaren , wanneer men hen uit de^wei- 
de neemt, en met hooi en ftroo voert; die verandering van voedzel vereifchteenio-e 
voorzorg ; men zal hun de agt eerfte dagen niet dan ftroo geeven , en men zal wél doen 
met hun eenige dranken in te geeven tegen de wormen, welken dekwaade verteering 
vaneen al te rauw gras by hen moge hebben voortgebragt. De Hr. deGarsault 
die dit gebruik aanpryft ( 0 ), heeft deszeUs noodzaaklykheid ongetwvffeld bv on- 
dervinding befpeurd. Men zal ondertuflehen zien , dat de maag der paarden in al 
len ouderdom cn op alle tyden vervuld is met zulk eene verbaazende meni^rte wor- 
men, dar zy een gedeelte van henzelven Icliynen te raaaken; wy hebben fl)dezel 
ve gevonden in gezonde zo wel als zieke paarden, in de zulken, die gras aten en 
in hun, dieniet dan van hooi en ftroo leefden ; en de ezels, die, ouder alle die- 
ren, meeft: tot de natuur van een paard naderen, hebben insgelyks die verbaazendë 
hoeveelheid wormen in de maag, cn hebben daar geen ongemak van - dus moet 
men de wormen, ten minften die , daar v/y van Ipreeken, niet als cenë toevallige 
ziekte befchouwen , die door de kwaade verteering van een rauw gras zou veroor- 
zaakt zyn, maar veel eer als een uitweikzel, dat van het voedzel en de gewoone 
fpys verteering dezer dieren afhangt. 
Men moet , de jonge veulens Ipeenende , acht geeven om dezelve op eenen 'zinde- 
lyketi ftal le zetten , die niet al te warm zy , uit vrees van hen al te teder en te ge- 
voe- 
parfait Marichal, por Mr. dè Garsaüi.t. Paris T7.i(?. na'». A- Of 
(i>) IrKn zi£ hier na cic befdnyving. vaii de maag der paarden, en de plaat d'e' - 
behoort. ^ 
oe 
