«9 
VAN HET paard. 
voelig voor de lugt te maaken ; men zal honne ftrooijiog dik^Is verver/clieii , 
men zal hen zuiver houden en van tyd tot tyd met een ftroowifch, laaten vryven ; 
maar men moet hen niet vaftmaaken , noch roflen, voor den ouderdom van twee ea 
een half of drie jaaren ; deze al te ruwe vryving zou hen fmart veroorzaaken , hun 
vel is no^ te teder om dezelve te kunnen lyden, en zy zouden ’er door varvallen 
in plaats van daar nut van te hebben ; men moet ook zorg draagen dat de ruif en de 
krib niet te hoog Zyn, de noodzaaklykheid om den kop, ter bekoming van hun 
voedzel, al te hoog op te ligten , zoude hen de gewoonte kunnen doen aannee* 
men om denzelven op die wyze te draagen , het welk hunnen hals bederven zoude. 
Wanneer zy een jaar, ofanderhalf jaar, oud zyn , zal men hen den ftaart fchecren ; het 
hair zal weder aangroeijen , en het zal zwaarer en voller worden ; op den ouder- 
dom van twee jaaren moet men de veulens affcheiden, de henglljes by de hengiten, 
en de merrietjes by de merries of ruinen , zetten ; buiten deze voorzorg zouden de 
ioiwe heiwftjes zig by de jonge merries vermoeijen en vrugtloos verzwakken. 
Öp detfouderdom van drie, of drie cn een halfjaar moet men beginnen met hen 
te oelfenen en onderwerpelyk te maaken. Men zal hen eerll een ligten en gemaklyken 
zadel opleggen, en men zal hen dagelykfchtwee of drie uuren gezadeld laaten liaan. 
Men zal hen insgelyks leeren eenefnaltel in den bek te ontvangen, en zig de voe- 
ten de laaten opligten , daar men eenige Hagen op zal geeven , als om hen yzers on- 
der te leggen ; en zo het koets-of andere trek-paarden zyn, zal men hen een tuig 
opleggen, en eene fnafFe) in den mond doen : in den beginne moet men geen (oora 
voor deeenen of anderen gebruiken j men zd hen vervolgens aan de Ihaffel-ree- 
pen, met een caveöbn op den neus, op een gelyken grond, zagtjes aan de hand 
laaten draaven , zonder dat ’er iemand op zitte, en enkel met den zadel of het tuig 
op den rug; en als het rydpaard ligtelyk zal omwenden en gaarne by hem ko- 
men , die de reepen vafthoudt , zal men 'er op en af-ftygen op de eigen plaats, en 
zonder het te beryden voor dat het vier jaaren heeft, omdat het, vóór dezen ou- 
derdom, niet fterk genoeg is, om door de zwaarte van een man op zynen rug niet 
overlaadcnte worden; maar op de vier jaaren zal men het beryden, om het te 
doen flappen of draaven, maar (leeds met kleine einden (a); als het koetspaard 
aan het tuig gewend is moet men het meteen ander geoeffend paard voorfpannen, 
en een teugel in den bek geeven. Men zal het dus, met een riem of reep aan den 
teugel vaft, doen voortgaan, tot dat het beginne te leeren trekken : dan zal de koet- 
fier beproeven om het te doen agteruitgaan , met behulp van een man voor, die 
het zagtelyk agteruit zal dringen , en zelfs eenige klapjes geeven om het te verplig- 
ten na agterwaards te wyken ; dit alles moet gefchieden voor dat de jonge paarden 
van voedzel veranderen, want zodra zy eens op ’t voer ftaan, gelyk men zegt, 
dat is, zodra zy hooi of ftrooen haver of ander koorn te eeteii krygen , heefc men 
opgemerkt, dat zy, als dan fterker wordende, ook minder onderwerpelyk en 
moeijelyker te leeren zyn (JO- 
Het gebit en de fpooren zyn twee middelen welken men heeft uitgevonden om 
hen te verpligten van zig te laaten bellieren ; het gebit voor de nauwkeurigheid, de 
fpooren voor de vaardigheid , hunner beweegingen. De mond of bek van het paard 
fchynt door de Natuur niet gefchikt om andere indrukzels dan die van den fmaak 
(a") Z'C les Elémms de Covaferie, (ie Mr. de Güf.rintere. Paris 1741. Tom, I. pag. 140. 
(b) Zie Ie nomeau parfait Maruhal, par Mr. DE Garsault. pag. 86. 
ir. DM. i\l 
