VAN HET PAARD. 
99 
goede hoedanigheden, moed, onderwerpel^ddieid, vuur, leevendigheid , behen- 
digheid, gevoeligheid in den mond, vryheid jn de fchouders, vaftheid op de 
beenen, buigzaamheid in de heupen, veerkragt in het geheele lighaam, en boven- 
al, in dewaeden hebben, en zelfs moet hy wat geoefend en op de manége afge- 
regt zyn; het paardis van alledieren dat,’t welk men het meeft heeft waargenomen, 
en men heeft opgemerkt , dat het in de voortteeling bykans alle zyne goede en 
kwaade hoedanigheden mededeelt : een paard natuurlyk, netelig, fchrikagtig, 
ilug, enz, brengt volens van dezelfde geaartheid voort, en gelyk de gebreken 
van maakzel en de kwaade vogten zig nog zekercr voortplanten dan de hoedanig- 
heden van den inborft, moet men veel zorgdraagen, om alle mismaakte, fnotte- 
rige, dampige, maanzugtige, paarden, enz, uit de ftoetery te weeren. 
In deze klimaaten brengt de merrie minder dan de hengft tot de fchponheid van 
het veulen toe, maar zy brengt millchien meer tot zyn geitel en grootte toej dus 
moeten de merries lighaam., zy moeten buik, hebben, en goede voediters zyn: 
om fchoone fyne paarden te hebben verkieft men Spaanfche en Italiaanlche mer- 
ries, en voor de koetspaarden Engelfche en Nonnandifche merries; met fehoono 
hengften evenwel zullen de merries van alle landen goede paarden geeven, mits dat 
zy zelve wél gemaakt en van goed ras zyn, want zo zy van een flegt paard zyn 
voortgeteeld zullen de volens , die zy voortbrengen , zelve flegte paarden zyn ; in 
deze ibort van dieren , even als de raenfchcn, gelykt de voortteeling vry dikwils naar 
de vaderlyke of moederlyke grootvaders ; het wylje fchynt alleenlyk onder de paar- 
den zo veel niet tot de voortteeling toe te brengen als onder de menfehen ; de zoon 
gelykt meer maaien naar zyn moeder , dan het veulen gelykt naar de merrie , daar 
het van geworpen is, en zo her veulen naar zyne raoeder-merrie gelykt, is het ge- 
raeenlyk door de voorde dcelen des lighaams en door het hoofd en den hals. 
Voor het overige zoude men , om de gelykheid der kinderen naar de ouderen, 
onder dieren zo wel als menfehen wél te beoordeelen , dezelve niet in de eerde jaa- 
ren vergelyken moeten , maar den ouderdom afwagten, waarin alles ontvvilckeld 
is en waarin het verfchil derhalven duidelyker, de overeenkomd blykbaarer, en 
de vergelyking gemaklyker en zekerer, zoude zyn : behalven de ontwikkeling in 
den groei, die dikwils de gedaante, de evenredigheid, en_ de kleur der paarden 
vry wat verandert, gcichiedt ’er in den tyd der huwbaarheid, eene vaardige en 
fchielyke ontwikkeling, die gemeenlyk de trekken, de gedalte, de houding dec 
beenen , merkelyk verandert, het wezen wordt langer, de neus dikker en grooter , 
het kaakebeen Ipringt uit of wordtvoller, degeftalteregtzigopofkromt, debee- 
nen worden langer en worden dikwils bogtig of fpigtig, zodat het gelaat en de hou- 
dÏHg des lighaams zomtyds zo fterk veranderen, dat het zeer raoge.Iyk worde zig 
ten minden in den eerden opflag, na de huwbaarheid, te vergilfen, omtrent een 
perloon , wien men voor dezelve zeer wél gekend maar na dien tyd niet gezien 
heeft. Het is derhalven na dezen ouderdom alleen, dat men 'het kind met zyne ou- 
deren moet vergelyken , zo men de overeenkomd nauwkeurig wil beoordeelen ; en 
dan vindt men, in het menfchelyk geflagt , dat de zoon dikwils naar zynen vader, 
cn de dogter na haare moeder, gelykt; dat zy npg raeermaalen naar den eenen en 
de andere tevens gelyken , en dat zy wat van beiden hebben ; dat zy vry dikwils 
naar de grootvaders en grootmoeders gelyken, dat zy zoratyds naar de oomen en 
naar de nioei’s gelyken ; dat bykans altoos de lüuderen van denzelfden vader en de 
