104 
DE N A T U U R L Y K E II IS T O R I E, 
Het is hier de plaats niet om de algemeene redenen van deze uitwerkzelen voor 
te draagen , maar wy kunnen de gillingen aanwyzen, die zig in den eerften opflag 
vertoonen ; men weet by ondervinding dat dieren of gevvallen , uit een verre af zyn- 
de' klimaat overgeplant j dikwils ontaarten, en zomtyds volmaakter worden, en 
beiden zelfs in knorren tyd, dat is te zeggen, in zeer weinige generaties. Het is 
ligt te begrypen, dat het geen dit uitwerkzel voortbrengt, het verfchil van het 
kiimaat en hetvoedzel is; de invloed dier twee oorzaaken moet deze dieren ten 
. laatften bevryden van, of onderhevig maaken aan, zekere geaartheid en ziekten; 
hun geftel moet allengs veranderen,- de ontwikkeling der gedaante, die voor een 
gedeelte van het voedzel en de hoedanigheid der vogten afhangt, moet dan iusge* 
lyks in de generaties veranderen , die verandering is in der waarheid bykans on- 
merkbaar in de eerfte voortteéling, omdat de beide dieren, het mannetje en het 
wyfje, die wy als de ftamraen of ecrlle oorlprongen van dit ras onderllellen , hun- 
iiê vaftheid en gedaante gehad hebben, voor dat zy in een ander land zyn overge- 
bragt, eii omdat het nieuw klimaat en het nieuw voedzel inderdaad hun geftel wel 
veranderen kunnen, maar geen invloed genoeg hebben op de vaftc en organifche 
deden om dcrzelver gedaante te veranderen, vooral zo de groei van hun lighaam 
in het geheel voibragt was ; dit eerfte paar zal derhalven niet veranderen , en het 
eerfte voortbrengzel dezer dieren zal niet verbafterd zyn , het indrukzel van den 
vorm zal zuiver zyn , daar zal geen gebrek van ftam aan belpeiird worden op het 
oogenblikder geboorte; maar het jonge dier zal in een tederen en zwakken ouder- 
dom den invloed van het klimaat beproeven, dat zal meer uitwerking op het zel- 
ve hebben , dan het op deii vader en moeder heeft kunnen vóórtbrengen ; de in- 
vloed van het voedzel zal ook grooter zyn, en dit zal in den tyd van het groeijen 
op de organifche deelen kunnen werken,- en de oorlpronkelyke form daarvan een 
weinig veranderen, en daar in beginzels van gebreklykheden vóórtbrengen, die 
zig vervolgens op eene zeer merkbaare wyze in de tweede generatie openbaaren 
zullen, waarin de afftanimelingen niet flegts hunne eigen gebreken zullen hebben-, 
dat is te zeggen , die, welken zy onder het groeijen door lucht en voedzel over- 
neemen , maar ook bezet zyn met de gebreken van den tweeden ftam , die zig nu 
met te meer voordeel ontwikkelen zullen ; en eindelyk zullen in de derde generatie 
de gebreken van den tweeden en derden ftam , uit dien invloed van klimaat en 
voedzel geboren, zig verbonden vindende met die van den tegenwoordigen in- 
vloed van den groei, zo dtiidelyk en fterk worden, dat de kenmerken van den 
eerften ftam daar door zullen uiigewifcht worden: deze dieren van vreemd ras 
zullen niets vreemds hebben , zy zullen in alles naar die des lands gelyken ; Spaan- 
Iche of Barbaryfche paarden, welker generaties men op deze wyze in Frankryk be- 
handelt, worden eerlang, dikwils reeds in het tweede, altoos in het derde, ge* 
flagt Fraiifche paarden ; men is derhalven verpÜgt de raftën te kriiifen in plaats van 
dezelve tebewaaren, men vernieuwt het ras by ydere voortteeling ; men laat Bac- 
baryiche of Spaanfche hengften komen om de merries des lands te dekken ; eri het 
geen hier in zonderling voorkomt, is, dat deze vernieuwing van ras, die niet dan 
gedeekelyk of half is, om zo te Ipreckcn , egter veel beter uitwericzels heeft dan 
of de vernieuwing geheel ware; een Ipaanfche hengft, en eene Ipaanfche merrie 
zullen cc famen in Frankryk zulke fchoone paarden niet voortbrengen als die, wel- 
ke van dien zelfden iSpeanlchen hengft met een merrie van ’t land voortkomen zul- 
len. 
