VAN HET PAARD. 
107 
op flal gehouden en met droog voeder gevoed zyn, brengen, als men haar vervol- 
gens in de weide laatloopen, niet aanlionds voort, zy hebben eerft eenigen tyd 
noodig om zig aan dit nieuwe voedzel te gewennen. 
Schoon het gewoon faifoen van de togtigheid der merries van het begin van april 
tot het einde van juny invalt, gebeurt het egter vry dikwils, dat ’er onder een 
groot getal eenigen zyn, die voor dien tyd togtig worden j men zal wél doen 
met dit te laaten overgaan zonder haar te laaten dekken, omdat het veulen dus 
in den winter zou geworpen worden, enderhalven door de ruwheid van het jaar- 
getyde lyden, en niet dan flegtemclk krygen; en om dezelfde reden, wanneer ee- 
3 ne merrie niet togtig wordt dan na de maand van juny , zoude men haar niet moe- 
ten laaten dekken omdat het veulen, in den zomer geworpen wordende, geen tyd 
heeft om genoegzaame Itragten te krygen, ten einde de ruwheden des volgenuen 
winters te wederftaan. , , , 
Veele lieden , in plaats van den hengfl: by de merrie te brengen om haar te dek- 
leen ^ ln<iten hen^ los in liet psrk p fllwiiur cl%2 meines by mulkunder ^ en luuten. 
hcra’zelven in vrylicid die gcene uitkiezen, die hem noodig hebben, en haar naar 
zyn welgevallen voldoen ; die manier is goed voor de merries, zy, zullen dus zeke- 
rer dan op cenige andere manier voortbrengen, maar de liengft verzw^kt zig op 
deze wyze meer in zes wecken tyds dan hy door eene gemaatigde ocifening , en 
Op die wyze als wy gezegd hebben beftierd, in verjfcheidön jaaren doen. zoude. 
Nadat de merries "bevrugt zyn, en haar buik zwaar begint te worden, moet men 
haar van de andere, die niet draagen, affeheiden, uit vrees , dat deze haarzomtyds 
liaan en kwetfenmogten, zy draagen gemcenlyk elf maanden en eenige dagen; zy 
werpen ftaande, daar alle andere viervoetige dieren gaan liggen; men helpt die, 
welker baaring moeijelyk is, men brengt daar de hand by, men legt het veulen 
in eene goede plaatfing, en zomtyds zelts haalt men het, zo het dood is, mot 
touwen af;' het veulen vertoont zig doorgaands met het hoofd eerft, even als m 
alle andere foorten van dieren , het breekt zynebekleedzels, zodra het uit de lyfmoe- 
der komt , en het overvloedig water, in die bekleedzelcn bevat , vloeit weg ; daar 
vallen terzelfder tyd een of meer valle Hukken, geformeerd door het zetzcl van het 
verdikte vogt der allaatoïdes, of het pis vlies (0;; dat Huk, ’t welk de Ouden de 
hippomanes van het veulen genaamd hebben, is niet, gelyk zy zeggen, eenftulc 
vleefch, aan het hoofd van het veulen vaftzittende, het is daar integendeel vanat- 
gefeheicien doorbet vlies aninios; de merrie lekt het veulen na zync geboorte, 
maar zy raakt niet aan de hippomanes, en de Ouden hebben zig wederom e ro- 
gen, ais zy verzekerd hebben, dat zy het oogenbliklyk opat. 
liet gemeen gebruik is van eene merrie te laaten dekken negen dagen naciat zy 
gevolend heeft; dit gclchiedt om geen tyd te verhezen, en om im zyne Itoetery 
al het voordeel te haslen, dnt men daar van kan bekomen: ondortuhcaen is het 
zelo'r dat de merrie, tcrzelfdcrtydhaarjonggeworpen veuknen haare vrugt te voe- 
den 'hebbende, dus haare kragren moet verdeden, en aan dk zo ved niet kan be- 
fteeden dan of zy maar het een orde andere re verzorgen hadt ; het zou tkrhalveii 
beter zyn, om iiitnuratende paarden te krygen, de merries flegts om het ander 
jaar te Ltaten dekken; zy zouden het langer uithouden, en zy zouden zekciiyk be- 
0) Zk h'er agter de bofchryvins der b.kleedzelen van ds hippomanes vn •tve-d-'n. 
O 2 
