io8 D E N A T U U R L Y K E L S T G R I E', 
ter behouden ; - want daar gebreekt, in de gewoone doeterijen , vry wat aan dat al- 
le die merries, die gedekt zyii geweed, alle jaaren werpen j het is] veel als men 
van de helft of van twee derde derzelver veulens fcrygt. 
De merries, fchoon reeds bevnigt, kunnen de koppeling verdraagcn, en daar 
heeft egter nooit overbcvrugting by de zelve plaats ; zy brengen gemeenlyk voort 
tot den ouderdom van veertien of vyfcien jaaren , en de fterklte niet veel boven de 
agttien jaaren ; en men heeft, ten opzigte van deze dieren, dezelfde aanmerking 
als omtrent de menfchcn gemaakt, te weeten; dat zy, die vroeg beginnen, ook 
vroeg gedaan hebben f want de grove paarden , die eer geformeerd zyn dan de fy- 
nc paarden , en welken men reeds op de vier jaaren tot fpringhengften neemt , dun- 
ren evenredig korter, en zyn gemeenlyk vóór den ouderdom wan vyfcien jaaren 
reeds buiten Haat om voort te teelen (a), 
De duurzaamheid van het leeven der paarden is, gelyk in alle andere foorten van . 
dieren , evenredig aan de duurzaamheid van den tyd van hunnen groei ; de menfch, 
die veertien jaaren groeit, kan zes-of zevenmaal langer leeven, dat is te zeggen 
negentig of honderd jaar, het paard, wiens groei in vier jaaren volbragt is, kan 
zes of zevenmaal zo lang leeven, dat is -te zeggen vyf-en-twintig of dertig jaar; de 
voorbeelden, die met dezen regel zouden mogen iiryden, zyn zo zeldzaam dat 
men die zelfs niet kan befchouwen als eene uitzondering , daar men gevolgen uit 
konne trekken;, en gelyk de grove paarden hunnen groei in korter tyd'krygen dan 
de fyne paarden-j zo keven zy ook zo lang niet, en zyn, op de vyftien jaaren . 
reeds oud. 
Het fchynt in den eerden' opllag, dat, in de paarden , en in de maelle andere 
viervoetige dieren , de groei der agterfte deden cerd grooter is dan die der voorde 
deelen, daar by den raenfdi de onderde dealen eerd minder grocijen dan de ho- 
vende deelen : want by de kinderen zyn de dijen en beenen, naar evenredigheid 
des lighaams, veel minder groot dan by de volwaflenen ; .onder de veuletis integen- 
deel zyn de agterde beenen lang genoeg om ’er hun hoofd mede te bereiken , het 
welk een vol waden paard niet meer doen kan; maar dit verfehil komt minder van 
dc ongelykheid van den geheelen groei der voorfte en agterfte deelen, dan van de 
ongelykheid der voor-en agter-voeten , dewelke in de geheele natuur ftandvaftig, 
en in de viervoetige dieren duidelykft, is; want by den menfch zyn de voeten 
zwaarer dan de handen , en zy zyn'ook eer geformeerd, en by het paard, by wien 
het grootll gedeelte van het agterbeen flegts een voet is, dewyl het niet beftaat dan 
uit beenderen tot de tarfus en metatarjiis, of den voor-en ageer- voet betrekkelylc, 
enz , is het niet te verwonderen , dat die voet uitg^ftrekter en eer ontzwagteld is 
dan het voorbeen, waarvan het geheele onderfte gedeelte de hand vertoont, de- 
wyl het zelve niet dan uit de beenderen van de carpus en metacarpus, of de voor- 
en agter-hand beftaat; men merkt dit verlchilligtelyk als een veulen geworpen wordt; , 
de voorfte beenen,. met de agterfte vergeleeken, fcbynen, en zyn inderdaad, alsdan 
veel korter dan zy in het vervolg zullen zyn, en daarenboven maakt de dikte, dk 
het lighaam verkrygt, fchoon buiten alle de evenredigheden van den groei in 
de lengte, egter grooteren afftand culïchen de agtervoeten en liet hoofd, en. 
(«) Zie. U notivtm parfait Marécbal, de Mr. ds Gaesault. pag. 368. enz. . 
/■ 
