142 
D E N A T u u R L Y K E H l S T O R I E, 
het met andere dieren te vergelyken, en zynefocrt, ten opziffte van alle andere 
ioorten , te ondcricheiden. ' ' 
De mengeling van verfcbeideri geflagten van paarden brengt in onze ftoeterijen 
venlens voort , die rdle , om zo te fpreekcn , verfchillcnde zyn, in grootte en evenreOig- 
n^-1 vandceien, hoedanigheden van temperament en drift, enz. Het is in deze 
p-ooto vericheidcnheid dat men tot yJer gebruik paarden kiezen moet, die \t de 
be.v/aam.te toe ichynen: dus gebruikt men voor liet aanzien, voorden oorlog, 
om te trekken, te draagen, enz, vexLhilIei’de'paarden. 
Jjc paarden, welken men tot het reizen Ichikt om op teryden, en wélken men 
lieeren paarden noenit, moeien in de kragt liunner jaaren zyn en vaneen bekw^ame 
■houding om vermoeijenis te kunnen uidlaan , zy moeten vail op dc pooten zyn , de 
voet moet welgemaakt zyn , de hoef goed, de m.ond zagt, cn de beweegingen gemak- 
men zoektzidke, die nier veel drii ts hebben , niaarüil en egterniec* iu? zyn ; mits 
dat zy lang konnen (lappen , want men vereilcht geen anderen gang onder het rei- 
zen : men neemt geen ïchroomagtige paarden en die zo lekker op'hiin eeten zyn, 
dat men niet verzekerd is , over al de koll: voorhnn te vinden ; dit zyn noodzakely- 
kc vereikhten in een hceren-paard, maar men dicht zo veel niet voor een hand- 
paard ; het is genoeg, dat het wel in het vlecfch zy cn llerk genoeg om dc las- 
ten te draagen, de mond van daze foortvan paarden moet zó hard zyn als de hand, 
'die hen heihiim, lomp kan zynj zommige lieden, gebruiken ook óp reis, klep- 
pers, die. een cel gaan. 
Myn neemt gemeenelyk henailen voor poilpaarden, om zo veel te beter htm 
moeijelyk werk te konnen doorftuan; zy moeten wel in het vleefchen kort ineen- 
gedrongen zyn, een goedert voet cn been hebben, gemakkelyk galoppeercn zon- 
der hunne lendenen te doen gevoelen , zy moeten noch koppig noch grillig zyn ; 
voorts laat men zig tiiot aan de eigenfehappen van hunnen mond , noch Ln de 
fchoonheid van hunne gedaante , geletgen zyn. 
iVlcn kieft voor het ryfchool , dat is te zeggen , men leert ten oorloge niet dan 
fchoone, ligte, moedige, leevendige, en het oog bekoofende paarden ; zy kon- 
nen den mond niet te goed, noch de beweegingen niet te zagt hebben, hunne ftap 
, en galop moeten leevendig zyn en kort, de waden cn lendenen goed. 
De oorlogspaarden der officieren, moeten fyn, gevoelig, los, vaardig, moe- 
dig en ligt zyn; zulke die te Ichrooraagtig, ofte teer zyn, of te veel vimrs heb- 
ben, zvu tot den oorlog niet dienllig ; maar voor dc ruiterspaarden is het genoeo-, 
dat zy'wel in het vleelch, fteik, en goede draavers, zyn, en een Herken bek 
en pooten hebben. 
In llatie paarden zoekt men flegts fracije uiterlykheden , hunne voornaamflehoe- 
danighedeDZ>nlchoonhair, gedaante, en maanen^ maar het is niet min noodzaa- 
kJvk, dat zy leevendig en wat trotfeh zyn; dat zy den mond goed en fchuimen- 
dc hebbende , hun gebit geduurig kaan wen : die , welke dc Franlchen piafeurs, de 
Itollanders pronkers, noemen , maaken eene goede vertooning in dezetoerufting, in 
welke het genoe.g is een fcbyn fchoon tc hebben. 
Wil men een rydpaard hebben, ora met. vermaak te ryden, men neeme ’er een 
van middelmatige grootte, eer klein dan groot, omdat de beweegingen van een 
dubbelden klepper minder vermoeijende zyn, dan van een groot paard: het moet 
zeer mak zyn, en wd Happen, raen^eiicht ’er niet veel moeds in, het is genoeg, 
