: 2 i 6 DE N A T U U R L Y K E H I S T OR lïi, 
den tyd te toonen , om haare fteeds werkzaarae kragc op yder oogenblik te werk 
teftellen, om haare volheid door haare vrugtbaarheid te openbaaren, en, door de 
wezens hervoorf te brengen en te vernieuwen, het Heelal tot een altoos vol to- 
neel , een altoos nieuw fchouwfpel , te raaaken. 
Het is dan, opdat de wezens malkanderen opvolgen, eerft noodig dat zy mal- 
kaqderen verdelgen : het is opdat de dieren beftaan en zig voeden kunnen, noo- 
dig, datzy gewalTen of andere dieren verdelg® J en gelyk de hoeveelheid leevens 
voor en na’de verdelging altoos dezelfde blyft, fchynt het onverfchillig aan de Na- 
tuur te moeten zyn, dat zulk of zulk een foort meer of minder verdelge. Onder- 
tuifchen heeft zy, gelyk een zuinige moeder, in den boezem zelfs van haaren over- 
vloed, paaien aan de verteeringgeileld, en de fchynbaare vernieling voorgekomen, 
door flegts aan weinige foorten van dieren de neiging te geeven om zig met vleefch 
te voeden; zy heeft zelfs de individu’s van die vleelchvreetende en vernielende 
foorten tot weinigen bepaald, terwyl zy de foorten en de individu’s der geenen, 
die zig met planten voeden, vry rykelyk vermenigvuldigd heeft, en tot verlpil- 
lens toe mild geweell is in de planten, waarin zy niet alleen de foorten, maar ook 
het getal en de vrugtbaarheid in elk derzelver zeer overvloedig gemaakt heeft; de 
inenich heeft miflchien veel toegebragt om haare oogmerken te bevorderen, om 
die orde op de aarde te handhaaven , en zelfs om die valf te Hellen : want men 
vimlt in de zee die onverfchilligheid , die wy onderftelden , alle de foorten zyn daar 
bykans even verflindende, zy aazen op malkanderen, en op hun eigen foort, en 
zy eeten de eene de anderen , zonder den anderen ooit te verdelgen , omdat de 
vrugtbaarheid daar zo groot is als de verflinding , en omdat genoegzaam al het 
voedzel, alle de verteering, ten voordcele van de hervoortbrenging gedyt. 
De menfeh weet zyne magt over de dieren als meeller te gebruiken ; hy heeft de 
zulken uitgekozen, welker vleefch zyn finaak ftreelt, hy heeft ’er huiflelyke flaa- 
ven van gemaakt, hy heeft hen meer vermenigvuldigd dan de Natuur zelve ge- 
daan zou hebben, hy heeft ’er talryke troepen van gemaakt, en hy fchynt door 
de zorgen, welke hy neemt, om dezelve geboren te doen worden, het regt ver- 
kreegen te hebben , om zig dezelve op te offeren : maar hy ftrekt dit regt verre 
buiten zyne behoeften uit, wantbehalven van die foorten, W’elke hy zig onder- 
worpen heeft, en waar over hy naar zyn welgevallen belchikc, voert hy ook den 
oorlog tegen de wilde dieren , tegen de vogelen , tegen de vilfcheti ; hy bepaalt 
zig zelfs niet tot die van het klimaat, dat hy bewoont, hy gaat nieuwe geregten 
111 verre landen, ja in ’t midden derzeën zoeken, en de geheele Natuur fchynt nau- 
vvclyks genoeg te zyn voor zyne onmaatigheid en de onftandvaftige verfcheiden- 
heid zjmcr lullen; de menfeh alleen verflindt meer vleefch dan alle de dieren te 
fuv.en ; hy is derhalven de gtootlle verdelger, en hy is dat meer door misbruik 
dan uit noodzaaklykheid ; in plaats van de goederen, die hem aangeboden wor- 
den, maatig te genieten, in plaats van daar over met billykheid te befchikken, in 
plaaisvan te herllellen naarmaatc hy verdelgt, van te vernieuwen naarmaate hy 
vernietigt , fielt de ryke menfch al zyn roem in te verteeren , alle zyne grootheid 
oin op cénen dag aan zyne tafel meer goederen door te brergen , dan noodig zou- 
de zyn om verfcheiden huisgezinnen te doen befiaan : hy maakt eveneens mis- 
bruik van de dieren als van de merfchen, waar van de groote hoop honger lydt, 
kwynr ia de armoede', en niet werkt, dan om den onverzaadbaaren eetluft, en de 
nog 
I 
O 
