250 DENATÜURLYKE Hl S T O R I E, 
jg lanMaarabeid hunner beweegingen, de weinige hoogte hunner pooten , alles-, 
tot zelfs hunne bedaardheid en hnn geduld in den arbeid, (chyiien faam te loopen, 
om hen meerder gelcbikt te raaaken voor het bebouwen der landen, en bekwaa- 
raet dan eenig ander dier om den wederlland te overwinnen, dien de aarde onop- 
boudelyk en met geduurig nieuwe kragten, tegen hunne pooginpn (telt. Het 
paard, fehoon mogelyk zo fterk als de koe of os, is minder gefchikt voor dezen 
ai-beid: het is al te hoog op zyne beenen , zyne beweegingen zyn al te groot, al te 
verhaafl, en daarenboven wordt het fchielyk onverduldig en verliell: den luit te ras. 
Men ontneemt het zelfs alle zyne lugtigheid, alle de vaardigheid zyner bevvcegin- 
o-Pn alle de bevalligheid van zyne houding en zynen gang, wanneer men het tot 
Sn zwaaren arbeid verphgt, daar meer ftandvaaigheid dan drift, meer zwaarte 
dan fnelheid, meer gewigt dan fpriiigveeren toe vcreifcht worden. 
in die foorten val dieren, waarvan de menfeh troepen heeft geformeerd, en 
waarvan de vermenigvuldiging het voornaam voorwerp maakt, is het wyfie fteeds 
Szaakclyker en nuttiger dan het manneqe; het voortbrengzel van de koe is- 
een goed , dat aangroeit, en dat zy yder oogenblik vernieuwt : hetyleelch van tkalf 
is zoS overvloedig als gezond en lekker voedzel; de melk is het voedzel der 
WndeUa de boter maakt den geur in onzemeefte geregten, de kaas is het ge woon- 
fte voedzel der landlieden : hoe veelc arme gezinnen zyn tegenwoordig tot de nood* 
zaaklykheW gebragt om van hunne koe te moeten Iceven ! Die zelfde heden, die 
Syks, eifvan den morgen tot den avond, zwoegen iii den arbmd , en den ploeg - 
sekromd volgen, moeten zig met roggenbrood alleen boter of kaas geneeren, 
fn zvn verph^rtom aan anderen de bloem en zelfllandigheid . van hunne graanen- 
over tolaaten ” Het is door hen, maar niet voor hun, dat de oogden overvloedig 
ITry- die zelfde lieden, die het vee vokken en vermenigvuldigen, die het oppas- 
In en ’er zig geduurig mede bezig houden, durven de vrugt van hunnen arbeid 
St inieten; hetvleefchvan datzelfde vee is een voedze , daar zy verpligt zyn 
S van te onthouden, terwyl zy door de geringheid van hunnen Ifaat, dat is te 
SJendoorde hardheid, de onbillykheid der andere menlchen, hunne laiidge- 
nooten, genoodzaakt worden om, even als de paarden, van garft en haver, of 
van grove peulvmgten en verzuurde melk te leeven. „ , • • 
Men kan de koe ook voor den ploeg gebruiken , en (choon zy zo fterk met is 
ak do os of -fticr, laat zy egter niet na dikwils derzelver plaats te vervullen; maar 
«k men haar tot dezen dienft wil bezigen, moet men zorg draagen om haar zoveel 
^niolvk wél te paaren met een os van haare grootte en geftalte, of met eene ande- 
om degelykheid van het trekken in achtte neemen, en het evcnwigt van- 
?^nloe^vzer tullchen die twee kr§gten te onderhouden; hoe minder onge.yk de- 
zelve zvn, hoe ligter en regelmaatiger het ploegen wordt: voor hetovenge ge- 
Stmen dikwils zes, ja agt runderen , in vafteen taeijc gronden, en vooral m.t 
ontginnen van nieuwe ftukken gronds, terwyl twee koeijen genoeg zyn om reeds 
hpteoldeen zandige landerijen te bouwen; men kan, in dieligte gronden ook, het 
dan in zwaare: de Ouden hadden de grootje mt- 
de vioor, die de os, zonder afceeking en mer eene 
aanhouding van pooging en beweegingen moeft openen , tot eene lenge van non 
detd twintig paften bepaald waarna men, zeiden zy , hem met 
maar hem eenigeoogenblikken laaten adem haaien, voor dat men hem ver,. 
