226 de N A T U U R L Y K E II S T o R I E’, 
eroenbeflag gemaakt is, gelyk aan gehakte en gekookte fpinafie; dat het onder 
deze gedaante is, dat het opgehouden en bevat wordt in deplooijen of bladen van 
de derde maag, die men hsibaek, of het oimfum, noemt; dat de ontbinding van 
hetzelve volkomen is in de vierde maag , die men abomafum of de lebbs noemt ; 
en dat het, om zo te fpreeken, alleenlyk het hef is, ’t welk naar de darmen 
gaat ; terwyl het hooi in het paard nier veel ontbonden wordt noch in de maag, 
noch in de eerde ingewanden, alwaar het flegts leeniger en buigzaamer wordt, 
als zynde geweekt in en doordrongen van het werkzaam vogt daar het door om- 
ringd is; dat het zonder groote vecandering’in den blindendarm, en inden kroii- 
kel-darm,korac, dat het voornaamlyk in deze twee ingewanden is, welker verbaa- 
zende ruimte aan die van de pens der herkauwende dieren beantwoordt, dat, in 
het paard, de ontbinding van het voedzel gefchiedt, en dat deze ontbinding nooit 
zo volkomen is, als die, welke in de vierde maag der runderen wordt uitgewerkt. 
Uit deze zelfde bedenkingen, en door de enkelde befchouwing der deelen, 
komt het my voor, dat het hgt te begrypen is, hoe de herkauwing gefchiede, 
en waarom het paard niet herkauwt of braakt, terwyl de koe en andere dieren, 
die verfcheiden raaagen hebben , het gras niet Ichynen te vertecren dan naarmaate 
zy herhuwen: dc herkauwing is niet daii eene braaking zonder geweld, voort- 
gebragt door de tegenwerkingder eerfte maag op de voedzels, die zy bevat: de 
koe vult haare twee eerde maagen, dat is te zeggen de pens en de bonnet , die 
flegts een gedeelte der pens is, zo vol als zy dezelve floppen kan; dat iiitge- 
fpannen vlies werkt dan met kragt op het gras dat het bevat, ’t welk maar zeer 
weinig gekauwd, euuauwelyks gehakt. is, en waarvan de omtrek door de gilding 
flerk vermeerdert; zo het voedzel vloeibaar ware zou die kragt van famentrekking 
het doen overgaan in de derde maag, die niet dan door eene nauwe buis gemeeii- 
fchap heeft met de. andere , welker opening zelve aan ’t boveneinde van do eerile is, 
en byna zo hoog ligt als die van den oefophagus , of flokdarm ; dus kan die buis 
dat droog voedzel niet doorlaaten, of laat ten minften niet dan het vloeibaarft 
«redeclte door; het is derhalven noodzaaklyk, dat de droogfle deelen in den oefo- 
phagas weder opklimmen, als wiens opening wyJer is dan die van het gemelde 
kanaal, zy klimmen inderdaad dervvaards op , het dier herkauwt dezelve, bevog- 
tigt hen, doorweekt, hen on nieuws met zya fpeekzel, ea maakt het voedzel dus 
allengs vloeibaarer; het brengt het zelve dus in den ftaat van eeii bry, die dun 
genoeg is om te loopeu in die buis , die genieenpehap heeft met de derde maag , al- 
waar het wederom geweekt wordt voor dat het in de vierde overgaat; en het is 
in deze laatfte maag, dat de volkomen ontbinding van het gras, of hooi, enz, 
voltooid, en waarin het voedzel tot een volkomen flyraigheid gebragt, wordt; 
hetgeendewaarheidvan dezeuitleggingbevefligt, is, dat zo lang deze dieren zui- 
gen of met melk en andere vogtigè en vloeiende voedzels gevoed worden , zy niet 
herkauwen, en dit zy veel meer herkauwen in den winter, en wanneer men hun 
droog voedzel geeft 'dan in den zomer, terwyl zy malfch gras eeten : in het paard 
daarentegen is de maag zeer klein, de opening van den flokdarm is zeer nauw, en 
die van de pylorus , of portier , zeer ruim ; dit alleen zou genoeg zyn om de herkau- 
wing onmogelyk te raaaken ; want het voedzel in die kleine maag bevat, fchoon 
miflehien flerker dan in de groote maag der runderen gedrukt, kan niet weder 
opkijjaimen, dewyl. liet ügtelyk kan nederdaalen door de pylorus, die zeer ruim 
