sad D E N A T U U R L Y K E H I S T 0 R l E^ ' 
wyl de overmaat van dit voedzel, daar zy veel van houden, hun zomtyds eene» 
bloedwatering veroorzaakt ,• de rupsklaveren, de haanekammetjes, de wikken, ’t 
zy groen of droog, de boksboonen, de knollen, de gekookte gard, etiz, zyn 
ook zeer goede voedzels voor de oflèn : het is niet noodig de hoevelheid van hun 
voedzel te regelen, zy neemen nooit meer dan zy van nooden hebben, en men zal 
wél doen met hun altoos zo veel te geeven , dat zy wat overlaaten : men ?al hen 
niet in de weide jaagen dan tegen den 15 may; het eerde grasisterauw, en fchoon 
zy het greetig eeten, laat het egter niet na hun ongemak te doen; men zal hen 
den geheelcn zomer laaten weiden, en tegen den 15 oéfober zal men hen op dal 
zetten, alleenlykinaditneemende vanhennictplotfelyk van het gras tot het hooi, 
of van het hooi tot het gras, te laaten overgaan, maar hen by trappen tot de ver- 
andering van voedzel te brengen. 
De groote hitte belemmert deze dieren , raidchien zelfs is dié hun ladiger dan de 
groote koude : men moet hen des zomers met het krieken van den dag aan ’t werk 
zetten, en hen geduurcnde de groote hitte weder naar dal brengen, of hen in de 
bolTchen onder ’t lommer laaten weiden, en men moet hen niet weder voorlpan* 
nen, dan ten drie of vier uuren na den middag; in de lente, in den winter, en 
in den herfft zal men hen zonder tuirehenpoozing, van agt of negen uuren. ’s mor- 
gens tot vyf of zes uuren des avonds, kunnen laaten werken : zy hebben zo veel 
hooi niet noodig als de paarden, zo men hen egter gezond en derk wil houden, 
kan men zig niet wel ontdaan van hen dagelyks te roden, hen te walfchen, het 
hoorn der voeten te I’meeren, enz; ook moet men hen ten minden tweemaal 
daags laaten drinken, zy houden veel van zuiver en koud water, daar het paard 
hetzelve wel wat troebel en lauw wil hebben. 
Het voedzel en de oppaffing zyn ten naaden by dezelfde voor de koe en den 
os, maar de melk-koe vordert byzondere oplettendlieden , zo wel om haar wél te 
kiezen, als om haar te bedieren: men ze^, dat de zwarte koeijen de bede, en 
dat de witte koeijen de meede, melk geeven; maar van welk hair de melk-koe zy, 
zy moet wél in ’t vleelch wezen, zy moet een leevendig oog en lugtigen gang 
hebben ; zy moet jong, en haare melk moet , zo ’t wezen kan , overvloedig en van 
goede hoedanigheid, zyn : men zal haar tweemaal daags in den zomer, en eenmaal 
daags in den winter, melken, en, zo men de hoeveelheid melk wil vermeerderen, 
behoeft men haar llegts fappiger voedzel dan gras of hooi tc geeven. 
Goede melk moet niet te dik of te dun zyn ; haare devigte of dikte moet zoda<- 
nig wezen, dat, als men eene kleine druppel neemt, dezelve haare rondte be- 
houdt, zonder te vloeijen ; zy moet ook van eene Ichoone witte kleur zyn, die, 
welke naar den geelen of blauwen trekt, deugt niet; haare fmaak moet zagt zyn 
zonder eenige bitterheid of fcherpte; zy moet ook eeneii goeden reuk, of geenen reuk, 
hebben; zy is beter in de maand van may en des zomers dan des winters, en zy 
is niet volmaakt goed, dan wanneer de koe den- vereifchten ouderdom heeft en vol- 
komen gezond is : de melk der jonge vaarzen is al te dun, die der oude koeijen is 
al te droogs en des winters is zy al te dik; die verfchillende hoedanigheden van 
de melk zyn betrekiyk tot de meerdere of mindere hoeveelheid der boter -kaas -en 
wei'deeltjes , daar zy uit bedaar : de al te dunne melk is die, waarin te veel wei- 
deeleuzyn, de al te, dikke melk die, vyaariq dezelve ontbreeken, en de altedroch 
