334 de NATUURLYKE HISTORIE, 
d;ertu(rchen heeft men den naam van nagelen aan de hoeven van den (lier gegeeven, 
welke naam zeer oneigen is , omdat hy niet dan het hoorn moet beteekeaeti , hetwelk 
op het bovcnfte der vingeren ligt, en niet dat, hetwelk dezelven geheel bedekt: de 
dieren met gevingerde pooten hebben nagelen, of klaau wen; de kemel heeft ook 
nagelen , dewyl het hoorn maar alleen de hovende oppervlakte van het derde lid 
der vingeren bedekt : maardeftier, de ram, de bok, enz, hebben waare hoeven, 
die alleen van die der geheel gchoefden verfchillen, door dien ’er twee aan yder 
voet zyn. 
Schoon ’er veel minder verfchaidenlieid in de kleur der (lieren is dan in die der 
paarden, gebruikt men egter, om dezelve aan te duiden, dezelfde kun ll woorden, 
ZO dikwerf dezelve tocpalïèlyk. zyn; wy zullen derhulven derzelvcr bepaalingen 
niet herhaalen; het zal genoeg zyn, ’er by te voegen, ten opzigte van den llier, 
dat de Franfchen zeggen, hy is onder zulk een hair, da^ zy van een paard zeg- 
gen , het is van zulk een hair ; maar wat ’er van deze verlchillende uitdrukking ook 
zy , wy zullen hier, gelyk by het paard, het woord kleur voor dat van hair gebrui- 
ken , om redenen by het paard gemeld. 
De gemeenlle kleur, en dus de natuurlykfte van den ftier, is de vaale; en daar 
is reden tegelooven, dat, indien wy w^de (lieren hadden, zy van die kleur zyn 
zQuden; maar ia onze tamme (lieren is dezelve dik wyls gemengd met zwart en 
wit - en men ziet ’er zwarte en witte. 
Daar zyn kallanje bruine, roode, ofrofle, bruine, gryze, en gevlakte, ofge- 
Ipikkelde, enz, men kan in het algemeen zeggen dat zy alle een tint van het vaa- 
le, hebben, en dat deze kleur zigmet het wit, bruin, en zwart bevindt, met ge- 
mengelde vlakken , zonder eenigen (landvalligen regel : de llier heeft een bosje 
hair op het midden van het voorhoofd, en ik heb in oCTen waargenomen, dat de 
hairen, welke het boveiille gedeelte van den hals bedekken, ter plaatfe, die byna 
even ver van de fchoft en het iioofd is, regt op (laan op eene dwar(Te lyn, en dat 
de hairen, welke uit het vel komen aan de, agterzyde van deze lyn, zig naar voren uit- 
ftrckken, en die van de agterzyde naar agteren. 
Men heeft gemeend te kunnen oordeelen van de goede en kvvaade hoedanig- 
heden van de (tieren, o(Ten,en koejen , gelyk van die der paarden , door de kleu- 
ren van het hair, men heeft regels opgemaakt, om deze kenteekenen te herken- 
nen , welke men meendt te (leunen , op de Qymerige , waterige , en gulagtige vog- 
ten, welke men in de temperamenten dezer dieren gelooft de overhand te heo- 
ben, en zig naar buiten te vertoonen door de kleur van het hair; maar in zilk 
een geval zouden langduurige waarncemingen op de goede of kwaade hoedanighe- 
den dezer dieren veel meer zeggen , dan alle da redeneering.en der vogtkenaeren ; 
en ik twylFel geenzins of men zoude dus wel dra bewyzen, dat het hiir ten op*- 
zigte der hoedanigheden van de (lieren , o(Ten , en koejen , niets meer. aan luidt , dan 
ten aanzien van die. der paarden ; men kan ten. dezen opzigte zien , w.u wy in da 
befchryving van het paard gezegd hebben. 
Het is waard'hynelyker , dat het dik, glanzig, glad, en zagt hair een goed 
temperament aanduidt, of ten miuilen den goeden weldaad van het dier, omdat 
’er grond is om te geloovcn , dat de fappen , welke dit hair hebben doen groeijen 
en voeden, van eene goede geaartheid zyn, en uit gezande, en wel georg.milèerde 
ingevyatiden voortkomen ; in het algemetin is het hair der dieren zagter en. buig- 
za,am^j dan, dat der paarden. , 
