9 + 
de natuurlyke historie 
no^ geworpen; het tmnnetje, dat zeer wild was, heeft zig nooit laaten tem- 
ten: het wyfje integendeel is zeer pmeenzaam; men doet het ligtlyk naderen 
en volgen, met het brood aan te bieden, het recht zig, even als de axis, op 
de agterfle beenen op, wanneer men het voor haar te hoog houdt, om ’er op 
cene andere wyze by te komen; zy maakt zig echter fchieiyk kwaad, zo men 
haar plaagt; zy ftoot zelfs met den kop tegen een ram; men ziet dan haar vel 
en hair beeven. De jongen zyn, even als de vader was, wild, en vluchten zo 
men hen wil naderen; zy gaan met troepen, trekkende eerft vry -achtlyk 
voort, vervolgens met kleine iprongcn, en wanneer zy eene verhaafte vlucht 
Dcemen, doen zy groote fprongen, welken men niet kan vergelyken dan met 
die van het hert of de gemsbok Ik heb nooit hun geluid gehoord ; de oppas- 
fers evenwel van de diertngaarde zeggen, dat de mannetjes in den bronstyd ee- 
ne foort van paarden - hinneken hebben. Men voedt hen even als de andere her« 
knauwende dieren , en zy verdraagen onze winters vry wel ; zy zyn zeer zinne- 
lyk, en de geheelc bende kielt een zeker (luk gronds uit, om daar hunne uiewerp- 
/clen te brengen. Da tyd van de driftigheid der wyfjes is niet bepaald ; zy zyn 
fomtyds twee maanden nadat zy geworpen hebben, reeds weder draagende: de ma'n- 
net'es gebruiken haar in alle jaargetyde ; zy onthouden ’er zig niet van , dan terwyl 
zy tlraagende zyn. De koppeling duurt zeer kort. Het wyfje draagt byna negen maan- 
den , en brengt llegts één jong ter wereld , ’t welk zy zoogt , zonder te weigeren , ook 
anderen te laaten zuigen. De jongen blyven liggen geduurendeagt dagen na hunne ge- 
boorte , waarna zy dc bende vergezellen. De jonge wyfjes volgen de moeders, wan- 
neer dezen zig van de troep afzonderen... Deze dieren groeijen drie jaaren, en ’tis 
niet veel vóór dien ouderdom, dat de mannetjes in ftaat zyn voort te teelen: de 
wyfjes zyn vroeger ryp , en kunnen op twee jaaren ouderdoms voortteelen. In 
de^ zes eerfte jaaren is ’er weinig verfchil tulTchen de mannetjes en de v/yfjes, 
maar vervolgens onderfcheiden zig dc wyfjes ligtlyk door een witte Itreep op den 
ru" en door een nog minder twyfelachtig kenmerk , naamlyk , dat zy nooit 
hoornen op ’t hoofd krygen, terwyl men by de mannetjes de eerfte ontwerpen of 
be"inzcls reeds op den ouderdom van zes maanden kan bemerken , en deze hoor- 
nen raaaken twee fchroef • draaijen , met tien of twaaif rimpels, op den ouderdom 
van drie jaaren. Het is als dan ook, dat dc witte ftreepen van den rug en van het 
hoofd beginnen te verdwynen; de kleur van de fchoudcren en van den rug wordt 
zwarter, en het bovenfte van den hals wordt geel: die zelfde kleuren krygen 
een donkerer tint, naarmaate het dier ouder wordt.. .. De hoornen groeijen lang- 
zaam.... Deze dieren hebben, inzonderheid na hunnen dood, een ligte reuk, 
die niét onaansenaam is, en die gelyk is met die, welken de herten en de dam- 
herten na hunnen dood uitwaafTemen. . . . Voor het overige gelykc dit dier naar 
dat, het welk de Hr. de Büffon de gazelle genaamd heeft, in de zwarte kleur 
der zvden van den hals en van het lichaam, en door de vlokken hair onder de 
kniën 'der voorfte beeneo; het nadert tot den tzeïran cn de grimme van den Hr, 
DE Bui' FON , omdat de wyfjes in alle drie deze foorten geene hoornen hebben ; 
maar het verfchilt in ’t algemeen van aile de andere gazelies, voor zo verre ’er 
niet eene foort is, waarin het mannetje tn het wyfje, yolwaffen geworden zynde, 
van zo verfchillende kleuren zyn, als in deze foort plaats heeft. 
De Hr. Pallas geeft tevens dc afbeeldingen van het mannetje en het 
wyfje op twee afzonderlyke plaaten , die my voorgekomen zyn zeer goed 
te weezen ; ik heb dezelve daarom doen copiecren, en hier geplaacft, 
(/->/, XFII en XFIII)- Zie hier nog eenige_ aanmerkingen van den Hr. 
Pallas over de uitwendige deelen van dit dier. 
