VAN H E ï RENDIER. 105 
H E T R E N D I E R (<,). 
W y zullen , by het geen "wy gezegd hebben , wegens het kraaken , 
dat zig in alle de beweegingen van het rendier Iaat hooren , eene 
waarneeming voegen, welke de Marquis d’AwEZAGA de goedheid heeft ge- 
had van ons mede te deelen. 
Men zou kunnen denken, zegt hy, dat dit geluid of gekraak komt van het 
voorfte der voeten, die tegen malkanderen flaan, en wel te meer, omdat de ren- 
dieren een langen platten voet hebben. Ik poogde de oorzaak te ontdekken, waar- 
door dit geluid mogt voortgebragt worden by de rendieren, welken de Koning 
van Zweeden aan zyne Doorluchtige Hoogheid , den Prins van Condé, gezonden 
hadt, en ik fprak daar over met de Laplanders, die hen hadden overgebragt; zy 
raakten een van deze dieren vry ligt aan, en ik hoorde het gekraak, zonder te 
kunnen onderfcheiden van waar het kwam: het dier was zo weinig aangeraakt ge- 
■weeft, dat het zelfs niet van plaats veranderd vras. Jk oordeelde toen, dat het 
geluid niet kon komen van de hoeven; ik ging op rayn buik liggen, en zonder 
het rendier te doen gaan , befpiedde ik het oogenblik , wanneer het zyn poot zou- 
de opligten : zodra het deze beweeging maakte , hoorde ik de geleeding van den 
voet, het geluid raaaken, ’t welk ik kort te vooren gehoord had, maar fterker, 
omdat deze beweeging grooter was geweeft. Ik bleef in dezelfde houding om my 
te verzekeren wegens het gekraak in de agterfte voeten, gelyk in de voorfte; ik 
hoorde ook die der kniën , maar minder fterk dan van den voet j die van de waade 
laat zig naauwlyks hooren. 
Deze rendieren zyn te Chantilly beiden aan dezelfde ziekte geflorven , te 
weecen, eene ontfteeking in de keel, van de tong af tot aan de pypen van 
de long; men zoude hen milTchien hebben kunnen redden , met hun ver- 
koelende dranken te geeven, want zy waren te vooren zeer wel vaaren de, 
cn waren zelfs vry vet, tot qp den tyd toen zy door de gemelde ziekte 
overvallen wierden. Zy weidden gelyk de koeijen, en zy waren zeer 
greetig naar de graauwe mos, die zig aan de boomen hecht. 
Het is derhalven door de waarneemingen van den Hr. Marquis d’Ame- 
Zaga zeker, dat by de rendieren het gekraak alleen in de geleedingen van 
de beenderen der pooten huisveft, en het is meer dan waarfchynlyk , dat 
het dezelfde zaak is met den eland, en met andere dieren, van welken 
nien dit geluid verneemt. 
In Lapland, en in de Noordelyke Provintiën van Aha, zyn, milTchien', 
meer tamme of huislyke , dan wilde rendieren, maar in Groenland, zeg- 
gen de Reisbefchryvers, dat zy allen wild zyn. 
Deze dieren zyn vreesachtig en. vluchtende ; zy rieken den menfeh van 
Verre ; de fberkfte van die Groenlandfche rendieren zyn niet grooter dan 
Vervolg van het byvoegzel by het artyltel van het rendier, XV Deel, blz. X08. 
XVI Deel. O 
Ê 
