VAN DEN VIGOGNE. 
III 
daarin gevoerd, en de Indiaanen van Peru hebben hen lamas genaamd, waarfcbyn* 
lyk, omdat in hunne taal, door dit woord, elk dier, dat wol verfchaft, wordt 
uitgedruicc; in dc Provintiën echter van Cufco, Potofi , en Tucuman, onder- 
fcheidt men drie foorteu van lamas, welker verfcheidenheid hun vcrfchillende naa- 
tnen heeft doen geeven. , „ 
De lama is in zyn ftaat van vryheid, m zyn natuurlyken ftaat, een dier, dat de 
gedaante heeft van een kleinen kameel; hy is van hoogte als een groote ezel, 
maar veel langer; hy heeft een gefplcete voet, gclyk de runderen; zyn hals is 
dertig of veertig duimen lang; zyn kop, welken hy altyd rechtop draagt, gelykt 
vry wat naar dien van een volen Eene lange wol bedekt hem het geheelc 
lichaam; dat van den hals en den buik is veel korter. 
Dit dier is oorfpronglyk wild ; men vindt hen nog by kleine benden op hooge 
en koude bergen. De inborelingen des lands hebben ’cr een huislyk dier van ge- 
maakt; en men heeft opgeroerkt, dat zy eveneens in de vvarmfte en in de koudlle 
luchtllreeken leeven; ook teelen zy in dien flaat voort; het wyfje werpt nfiaar één 
jong t’eener dragt , en men heeft my niet kunnen zeggen hoe lang de tyd van de 
dragt is. 
Sedert de Spanjaarden de paarden en de muilezels in het koningryk Peru hebben 
ingevoerd, is het gebruik der lamas zeer verminderd; men Iaat echter niet na zig 
daarvan nog te bedienen , inzonderheid voor den land- of veld • arbeid ; men be- 
laadt hen, gelyk men onze ezels belaadt; zy draagen van 6 o of 70 tot ico pon- 
den op den rug; zy draaven of galoppeeren niet, maar hunne gewoone tred is zo 
zacht , dat de vrouwen zig van hun boven alle ander reistuig bedienen. Men laat 
hen in de velden in alle vryheid weiden, zonder dat zy poogen te ontvlugten. 
Behalven de huislyke dienden, die men van hun heeft, heeft men ook bet voor- 
deel van de wol ; men fcheert hun gemeenlyk eens op het einde van juny ; men 
gebruikt in die flreeken hunne wol gemeenlyk tot die zelfde dienden , waartoe 
wy het paardenhair gebruiken , fchoon deze wol zo zacht als onze zyde , en fraai- 
jer dan die van onze fchaapen is. 
De lama van de tweede foorc is de alpaca. Dit dier gelykt in ’t algemeen naar 
den lama, maar hec vcrfchilt ’er van ten dezen opzichten, dat het veel laager op 
debeencD, en veel broeder van lichaam is. De alpaca is voldrekt wild, en wordt 
in het gezelfchap der vigognes gevonden. Zyne vacht is veel meer gevuld, en de 
wol veel fyner dan die van de lamas , gclyk zy dan ook in hooger achting is. 
De derde foort is die van dc vigognc, die ook naar den lama gelykt, met dit 
verfcbil dat hy veel kleiner is; hy is , even als de alpaca, geheel wild; fommige 
lieden te Lima onderhouden hen om de zeldzaamheid en uit enkele liefhebbery; 
maar men weet niet, of deze dieren in dien ftaat voortteelen, en zelfs niet of zy 
koppelen. De vigognes eeten, in dien ftaat van gevangenis, alles wat men hun 
aanbiedt, maïs, of turkfehe tarwe, brood, en alle foorten van groente. 
De wol van den vigogne is nog fyner dan die van den alpaca, en het is niet 
dan om zyn vacht, dat men jagt op hem maakt. Daar zyn in die vacht drie foor- 
ten van wol; die van den rug, de donkerfte en de fynftc wordt het meeft geacht. 
Vervolgens die van de zyden, die van eene helderer kleur is ; die van den buik, 
die zilverkleurig is, wordt minft gewaardeerd; men onderfcheidt in den handel 
deze drie foorten van wol , en men ftelt daar verfchillende pryzen op. 
De vigognes gaan altyd met vry talryke benden ; zy onthouden zig op de krui- 
nen der bergen van Cufco, van Potofi, en van Tucuman, in ontoeganglyke rot> 
feu cn in woefte plaatfen: zy daalen in de vlakten neder om te weiden: wanneer 
men op hen jaagen wil, zoekt men hun fpoor of hunne uitwerpzelen, die de plaat- 
fcQ aanwyzen, daar men hen vinden kan, want deze dieren hebben de eigenlchap 
