VAN DEN VIGOGNE. 113 
öaarin een gemaklyk verblyf kunnen houden, en men zoude hiertoe aan het zelve 
moeten verbieden om eenigc andere goederen in de terugkomft mede te neemcn 
en het zelve belaften om eerft naar Cadix te ftevcnen, alwaar de vigocncs konrion 
uitruften, en vanwaar men hen vervolgens naar Frankryk konde óvervoe^n 
Zulk een togt, op de gemeWe wyze geregeld, zou niet zeer koflbaar zvn’ 
men zou zelfs order aan de officiers van de Marine des Konincs kunnen zenden 
gclyk ook aan alle de fchepen , die van 1’Iflc de France en uitTndS kom /n ^ 
zy, zo zy by toeval op de kullen van Amerika mogten geworpen worden, en ver- 
pligt mogten ^n daar eene fchuilplaats te zoeken, de rivier de la Plata bovenal 
moeiten: terwyl men zig als dan met denoodige herftellingen van het 
fchip bezig hieldt , moeiten die officieren zig tot het volk des lands vervoegen , 
om van hun eenige leevende vigogncs, mannetjes en wyfjes, en ook eenige lainas 
en eenige alpacas te verkrygen. Men zal te Montevideo Indiaanen vinden die 
dertig of veertig mylen op een dag afliggen, die van Santa Cruz de la Siërra’ zul- 
len gaan, cn zig zeer wel van hunnen laft kwyten.... Dit zou des te gemaklvker 
zyn, omdat de hranfche fchepen, die van rille de France, of van Indiën terug 
koeren, te Montevideo kunnen inloopen, in plaats van naar Saiote. Catherine op 
de kuft van Brafilie te gaan , gelyk zy dikwyls doen. De Minifter, die het zyne 
nadt toegebragt, om Frankryk met zulk een nuttig dier te verryken, zou zig 
deswegen kunnen toejuichcn als met eene gewigcige verovering. Het is te ver- 
wonderen, dat dc Jefuiten nooit bedacht ^n geweeft om dc vigogncs in Europa 
over te brengen, terwyl zy, meefters van Tucuman en van Paraguay, dezen fchac 
in ’t midden hunner fchoonfte veftigingen bezaten. 
Nadat deze gewigtige memorie van den Hr. Abt Beliardy my medege- 
deeld was, deelde ik dezelve mede aan myn waarden en hooggeachten 
vriend , den Hr. de Tolozan , Intendant van den koophandel , die by alle 
gelegenheden zyn yver voor het gemeen belang betoont ; en die over deze 
memorie, en het onderwerp daarin vervat, geloofd heeft te moeten raad- 
pleegen met een kundig en verllandig man, den Hr. de la Folie, alge- 
meen opzichter over de Manufaéluuren ; en zie hier de aanmerkingen wel- 
ken hy over dit onderwerp gemaakt heeft. 
De Schryver van de memorie , door een zeer loflyken yver bezield zegt de 
Hr. DE LA Folie, ftelt eene groote verkryging voor, welke een Staatsdienaar 
zou mogen doen, door het overbrengon van de lamas, de alpacas, en vioogoes 
naar Frankryk, maar hy zal my vergunnen de volgende bedenkingen daair on tê 
maaken. ^ 
Dip lamas, dus genaamd door de Peruviaanen, en carneros de la terra, door de 
opanjaarden geheeten , zyn goede huislyke dieren, zo als de Schryver hen voor- 
oraagt; men neemt alieenlyk waar, dat zy des nachts niet met hunnen laft kunnen 
gaan; dit IS de reden, die de Spanjaarden heeft bepaald om muilezels en paarden 
te gebruiken; voor het overige, laat ons deze dieren niet als laftdieren befchou- 
Wen; (want in dat Opzicht zyn onze ezels verre verkieslyk): het wezendlyke 
punt is hunne vacht. Hunne wol is niet flegts veel minder dan die der vigognes 
Schryver aanmerkt, maar zy heeft ook eene Herken en onaangenMinea 
reuk, dien men ’er bezwaarlyk af kan krygen. 
inderdaad, gelyk hy zegt, veel waardiger dan die 
ff zeldraa?^^ir“^" verwart dezelve dagelyks met die van den vigogne, en het 
IS zeldzaam , dat die laatfte daar niet mede vermengd zy. 
WeTut h^m tp^Pn^ maaken, gelyk de Schryver aanmerkt, maar men 
S Spanjaarden ^veele proeven in hun land genomen hebben , 
