OVER DEN STYL. 
IX 
edelheid, zonder geeft, zullen zy vergaan, om dat de kundigheden, de 
waarneemingen , en de ontdekkingen ligtelyk overgenoomen , en in andere 
Werken verplaatft worden , zy winnen by dit verplaatfen , en worden 
fraaijer en nuttiger tevens vanneer zy door bekwaamer Schryvers voorge- 
draagen worden. Deze dingen zyn buiten den menfch , de ftyl is de 
menfch zelf; de ftyl kan derhalven niet overgenoomen, niet verplaatft, 
niet veranderd worden ; zo dezelve deftig , edel , en verheven is , zal men 
zig in alle eeuwen over den Schryver verwonderen ; want het is de waar- 
heid alleen , die duurzaam , beftendig en eeuwig is. Een fraaije , een 
fchoone ftyl is inderdaad zodanig , door het oneindig getal van waarheden , 
welke dezelve vertoont. Alle de verftandelyke fchoonheden , die daar in 
voorkoomen , alle de betrekkingen en overeenkomften daar hy uit laam- 
gelteld is , zyn zo veele waarheden , zo nuttig , en miflchicn zelfs van meer- 
der waarde, voor den menfchelyken geeft, als die, welke het eigenlyk 
onderwerp der verhandeling mogen uitmaakcn. 
Het verhevene kan niet dan in de groote onderwerpen plaats hebben. 
De Digtkonft, de Hiftorie, en de Wysgeerte, hebben allen het zelfde 
voorwerp , en een zeer groot voorwerp , den Menfch en de Natuur. De 
Wysgeerte befchryft en fchildert de Natuur : De Digtkonft fchildert en 
veri raait dezelve ; zy fchildert ook de menfchen , zy maakt hen grooter , 
zy vyzelt hen op , zy maakt ’er Helden , zy maakt ’er Goden van. De His- 
torie fchildert niet dan den menfch , en fchildert hem zo als hy is : dus zal 
de toon van den Hiftoriefchryver niet verheven worden , dan wanneer hy 
het afbeeldzel der grootfte mannen zil maaien, wanneer hy de grootfte 
daaden ten toon zal fpreiden , de grootfte beweegingen doen zien , de 
grootfte omwentelingen voordraagen en overal elders is het genoeg , dat hy 
deftig en edel zy. De toon van den Wysgeer kan verheven worden zo 
dikwils hy zal fpreeken van de wetten der Natuur, van de Wezens in het 
algemeen, van de ruimte, van de ftof, van de beweeging en den tyd, van 
de ziel , van den menfchelyken geeft , van de gewaarwordingen , de aan- 
doeningen , de driften ; in al het overige is het genoeg , dat hy deftig , en 
edel zy. Maar de toon van den Redenaar of den Poeët , moet , zo dra het onder- 
werp groot is, verheven zyn; om dat het aan hem ftaat, by de grootheid van 
het onderwerp zo veel kleur , zo veele beweeging , zo veele begocheling te 
h 
