fo 
VERHANDELING over het BEOEFFENEN 
een verftandigen en agtervolgden arbeid vei'diend heeft, en om te voorkoomen, 
dat zy , die de Kruidkunde naai' de Methode van den Hr. de Tournefort ge- 
leerd hebben , hunnen tyd niet verliezen met die nieuwe Methode , waar in alles 
veranderd is, tot de naamen en de toenaamen der Planten toe, met veele moeite, 
in hun hoofd te brengen. 
Ik zeg dan, dat deze nieuwe Methode, die geheel verfcliillende geflagten van 
Planten in dezelfde Maffen brengt, onaf hankelyk zelf van deze ftrydigheid , we- 
zendlykc gebreken, en grootere nadeelen heeft dan aUe de Methodes, die voor- 
gegaan zyn. Gelyk de kenmerken der geflagten uit bykans oneindig kleine deelen 
ondleend zyn , moet men dezelve , met het vergrootglas in de hand, gaan zoe- 
ken om een Boom of een Plant te herkennen. De grootte, de gedaante, het ui- 
terlyk voorkoomen, de bladen, alle de deden, die zig vertoonen, dienen voor- 
taan ner^ns toe ; het zyn ^een de ffofvczelen , daar men op aan moete , en zo- 
men de ftofvezelcn niet zien kan , weet men niets , heeft men niets gezien. Die 
groote Boom , welken gy daar zymen ki’uin ziet verheffen , is mogelyk flegts een 
Pimpernel! Men moet zyne üofvczels tellen, om te weeten wat het zy, en daar 
zyne ftofvezds dikivils zo klein zyn, dat zy het blootc oog, en zelfs de Loupe ont- 
Ihappcn, moet men dezelve met het Mikrosltoop begluuren ! 
hla^ ongelukkig nog daarenboven voor dit Syffema! Daar zyn Planten, die 
geene Itofvezels hebben; daar zyn Planten, welker ffofvezels veifchillen, en zie 
daar deze Leerwyze, even als de anderen , gebrekkig in den gi'ond zelfs van haare 
Ichikking ! en gebrekkig in weerwil van de Loupe en het Mikroskoop. ((?) 
Na J;ze onvervalfchte vertooning der gronden, waai- op men de verfchiUende 
Samcnltdzels der Kruidkunde gebouwd heeft, is het ligt te zien , dat het groot 
gebrek van dit alles eene Ovematuurkundige dwaaling in het beginzel zelfvan deze 
Methode’s is. Die dwaaling beftaat hier in, dat men den voortgang der Natuur,- 
welke altoos zagtelyk en by fchaduwingcngefcliiedt, uit het oog x'erlieft, en het 
geheel uit een van deszelfs deejen wil beoordeelen. Eene dwaaling zo grof dat 
men zig moet verwonderen dezelve zo dikwils weder aan te treffen; want bykans 
aUe Naamlyftmaakers hebben flegts een gedeelte gebezigd , gelyk de tanden , de na- 
gels , or ipooren der Dieren , om dezelve naar hunne rangen te fcliikken ; de bla- 
den of bloemen om de Planten te verdeden, in plaats dat zy zig van alle de dee- 
len hadden moeten bedienen, en de v^erfdiillen of overeenkomften in het gehcele 
Dier , of de geheelc Plant nagaan. Men wyft inderdaad de grootfte der voordee 
len, welke de Natuur ons aanbiedt om haar te kennen, <Tywnllirvan de hand 
wanneer men weigert gebruik tc maaken -van alle de deelen der voomerpen, well 
V ” men zelfs verzekerd konde zyn , dat men 
g c celen 5 afzonderiylv genooraen , ftcindvaftige en onveranderlvkc ken- 
meriten zoude vinden, dan nog behoorde men dc kennis van de voortbrengzelen 
der Natuur met tc bepaalen tot die van deze ftandvaftige deelen, die niet dL ge- 
&'^inferï V “S'ntis plantamm Methodis longc vilius 
coaÖura, Jubricum & fallax, imo luforium de- 
■Stal enVLf tantum, ut non folum quoad difpofitionem ac denominationem 
Pf fe trahat , fed & vix non plenaria dcarinae Botanica fo- 
m J metuenda. Vamloq_. Bot. fpec. refut. d Sigst- 
