öER NATUURLYKE HISTORIE. 
II 
deeltelyke en zeer onvolmaakte denkbeelden van het geheele voorwerp kunnen 
geeven ; en het koomt my voor , dat het eenige middel om eene leerzaame en na- 
tuurlyke Methode te maaken is, dat men de dingen , die maUvanderen gelyken, by 
malkandcren voege , en de ongelyke en verfchiUende dingen afgefcheiden houde. 
Zo de afzonderlyke voorwerpen eene volmaakte gelykheid met malkanderen heb- 
ben, of zo hunne verfchillen zo gering zyn, dat men dezelve niet dan met moei- 
te ontdekken kan, zullen die Individu's van de zelfde foort zyn; zo hetvei-fchil 
merkbaar begint te worden, en ’er terzelfder tyd ftecds meer overeenkomft dan 
verfchil blyft plaats hebben, zullen de Individu’s eene andere foort uitmaaken, 
maar tot het zelfde geflagt behooren als de eerfte ; en by aldien deze verfchillen 
nog duidelyker zyn, zonder dat zy evenwel de gelykheden overtreffen, dan zullen 
niet flegts de Individu’s van eene andere foort, maar zelfs van een ander geflagt 
zyn dan de eerfte en de tweede ; doch zy zullen nog in dezelfde klaflè blyven , om 
dat zy meer naar malkanderen gelyken dan van malkanderen verfchillen. 
Zie daar de methodifche orde , welke men moet volgen in de fchikking van de 
voortbrengzelen der Natuur ; wel verftaande dat de gelykenis en het verfchil niet 
van een enkel deel, maar van het geheel tevens ontleend worde , en dat die ma- 
nier van bezigtigen en onderzoeken zig uitftreklte tot de gedaante, de grootte, 
de uiterlykc houding, de verfchiUende deelen, derzelver getal, plaatüng, en tot 
de zelfftandighcid der zaake zelve; en dat men zig van deze eerfte beginzelen, van 
deze elementen, in grooten of kleinen getale bediene, naar maate men dezelve noo- 
dig hebbe. Zo dat , wanneer een afzonderlyk voonverp , van welken aart het 
wezen moge, eene genoegzaam verfchiUende gedaante heeft, om altoos met den 
eerften opflag onderkend te worden , men aan het zelve flegts een naam zal gee- 
ven; doch zo dit voorwerp de gedaante met een ander voorwerp gemeen heeft, 
maar van het zelve flandvaftig in grootte, in kleur, in vaftigheid, of in eenige 
andere zeer merkbaare hoedanigheid verfcliUt, dan zal men het wel dien eigen 
naam geeven, maar men zal ’er een bjwoegelyk naamwoord bydocn, om dat ver- 
fchil aan te duiden ; en zo veivolgcns , altoos zo veele byvoegelyke naamwoorden 
gebruütende, als ’er vcrfchiUcndhcden zyn op te merken. 
Op deze w^^ze zal men zoeker zyn \^m alle de verfchiUende eigenfehappen van 
ydere foort uit te dnikken, en men zal niet behoeven te vreezen van in de onge- 
voegelykhedcn der al te byzonderc Leerwyzcn, daar wy van gefprooken hebben, 
te vervallen. Ik heb my daar in ’t breede over uit gelaaten, om dat het een ge- 
meen gebrek is van alle deLcerwyzen der Kruidkunde en Natuurlyke Hiftorie, 
en om dat die Syftemata, die, Voor de Dieren gcmaaltt worden , nog gebrekkiger 
zyn, dan de Sjdlemata der Kruidkunde; want, gelyk wy reeds te kennen ge- 
peven hebben, men heeft de gelykheid of het verfchil der Dieren willen bepta- 
icn, allcenpoor het getal der vingers, of fpooren, of tanden, ofborften; een 
ontwerp, ’t welk veel naar dat der ftofvezelen gelykt, cn ’t welk inderdaad ook 
van den zelfden Auteur is. 
_ Men ziet dan , mt alles wat w^’' gezegd hebben , dit gevolg duidclyk voortvloei- 
jen ; dat er in de Natuurlyke Hiftorie twee even gevaarlyke klippen te vermyden 
zyn: de eerfte van geheel geenc Methode te hebben; en de tweede van aUes tot een 
byzonpr Syftoma te willen brengen. Onder de menigte menfehen , die zig tegen- 
woordig op deze weetenfehap toeleggen, zoude men treffende voorbeelden van 
B 2 
