12 
VERHANDELING over het BEOEFFENEN 
deze beide , zo tegcnftrydige , en egter even flegte manieren kunnen vinden. 
De raeeften van hen , die , zonder eenige voorafgaande ftudie van de Nacuurlyke 
Hiftorie, Kabinetten van deze foort wiUen hebben , zyn van die lieden, die wel 
in hunne zaaken zynde, en niet veel te doen hebbende, eenige tydkorting zoeken, 
en deze lief hebbery , zo als zy dezelve bcfchouwen , by der hand neemen , om me- 
de in den rang der kenners, of ten rainften der liefhebbers geplaatft te worden. 
Deze lieden beginnen met zonder keuze alles tekoopen, wat hunne oogen treft; 
zy hebben het voorkoomen van driftig te verlangen naar de dingen, welke men 
hun zegt zeldzaam en buitengemeen te zyn ; zy waardeeren dezelve naar het 
geld, dat zy daar voor gegeeven hebben; zy fchikken alles met genoegen, of zet- 
ten het vervvai'delyk by malkander, en eindigen met daar eene vei-zadiging en ver- 
volgens eene walging van te krj’gen. Anderen, integendeel, en dk zyn dege- 
leerdften , na hun hoofd met naamen , Ipreekwyzen , byzondere Methode’s , of 
Syftemata vervuld te hebben, kiezen daar een uit, of houden zig bezig met' ’er zel- 
ve een te zoeken, en verliezen dus, hun geheele leven naar eene zelfde, maar 
valfche, rigting werkende, en alles tot een byzonder oogpunt willende brengen, 
hunnen tyd, vemaauwen hunnen geeft, houden op de voorwerpen te zien, zo als 
zy zyn, en eindigen met de weetenfehap te belemmeren, en die met al het vreem- 
de gewigt hunner nuttelooze denkbeelden te bezwaaren. 
Men moet de Leerwyzen, welke de Auteurs ons over de Natuurlyke Hiftorie 
in ’t algemeen, of over eenige haarer deelen gegeeven hebben, niet ds de funda- 
menten dezer weetenfehap befchouwen, en men moet ’er zig alleenlyk van be- 
dienen als tekenen , waaromtrent men overeengekoomen is om malkander over 
en weder te verftaan. Inderdaad het zyn niet dan willekeurige overeenkomften , 
en verfchillende oogpunten, onder weUten men de voorwerpen der Natuur be- 
fchouwd heeft, en wanneer men de Leerwyzen niet dan met dit oogmerk 
gebruikt, kan men daar eenig voordeel mede doen ; want, fchoon dit niet zeer 
noodzaakelyk fchynt, zoude het egter zjme nuttigheid hebben, dat men alle de 
foorten van Planten wift, welker bladen malkander gel5^kcn; al Ie die, welker bloe- 
men overeenkoomen ; alle die, waar op zekere foort van Infekten leeven; aUe 
die, welke een zeker getal van ftofvczelen; alle die, welke zekere ontUiftende klie- 
ren hebben. En op dezelfde ysr^ze onder de Dieren, allen, die een zeker getal 
mammen , of borften , cn allen , die een zeker getal vingers hebben. Elk dier 
I.eerwyzen is, eigenlyk gefprooken, niet dan een Woordenboek, waarin men de 
naamen gefchikt vindt naar eene orde, tot een zeker denkbeeld betreklyk, en by- 
gevolg zo willekeurig, als de Alphabetifche orde; maar het voordeel, dat men ’er 
uit zoude kunnen trekken, is, dat men alle deze uitkomften vergelykende, einde- 
lyk de regte Methode krygen zoude , welke is eene volkoomen befchryving en 
nauwkeurige hiftoric van elk ding in het byzonder. 
Dit is gewilfelyk het groot en voornaam oogmerk, het welk men zig moet voorftel- 
len; men kan zig bedienen van eenc reeds gemaakte Methode, als van een gemak, ’t 
welk voorhanden is , als van een middel om zig in de zaak zelve te oeffenen , en een 
woordwyzer van de taal, om malkanderen te verftaan; maar het waare en eenige 
middel om de weetenfehap zelve te bevorderen, is te arbeiden aan de befchryving 
en aan de hiftorie der x’crfchillende ftukken , die daar het voorwerp van zyn. 
De dingen zyn, ten opzigte van ons , niets , zo lang dezelve ons onbekend zyn, 
