DBR NATUURLYKE HISTORIE. 
ï3 
zvn nog niets, wanneer men ’er alleen den naam van weet; maar zy begin- 
nen om zo te fpreeken, te beftaan , wanneer wy deraelver onderlinge betrek- 
kingen en eigenfchappen leeren kennen; het is zelfs niet dan door deze betrek- 
kingen en eigenfchappen, dat wy daar eene bepaaling van kunnen geeven; maar 
nu, eene bepaaling, door middel van weinige woorden, of eene enkele uitdruk- 
king, is nog flegts eene zeer onvolmaakte vertooning van de zaak, en wy kunnen 
dezelve niet wel bepaalen, zonder haar nauwkeurig te befchry\^en. Het is deze 
moeiielykhcid om eene goede bepaaling te maaken, welke men op yder oogenblik 
in alle de Leerwyzen, en Samenftcllen, gemaakt om het geheugen te hulp te koo- 
men, ten duidelykften aantreft. Men moet inderdaad erkennen, dat er m de xNa- 
tuurlyke dingen niets wel is bepaald, dan ’t geen nauwkeurig befchreeven is. Maar 
nu, om nauwkeurig te befclrryven, moet men gezien , herzien, onderzogt, en 
het ftuk, dat men wil befchryven, van alle kanten vergelceken hebben, en dat 
alles zonder vooroordeel, zonder denkbeeld van Syftema; buiten welk vereilchte 
de befchrwing haar karakter van egtheid en waarheid, het eenige dat haar kan 
behooren, verliezen zoude. De %1 zelf van de befchryving moet eenvoudig, 
net, en, als ’t ware, afgemeeten zyn; hy moet vry zyn van verhevenheid; 
hy is niet vatbaai- voor ’t geen men bevalligheden noemt , en moet vooral met 
ginc buitenftappen , boerteryen , of woordfpcclingen belaaden worden._ Het 
eenigfte fieraad, ’t welk men daar aan geeven kan, is eene edelheid in de uitdruk- 
king, keus en netheid in de teraien. . , ,,,, , 
Onder de menigvuldige Schryvers, die de Natuurlyke Hiflorie verhandeld heb- 
ben, zyn ’er weinigen, welker belchry vingen men goed kan noemen. De dingen 
eenvoudig, net, ennatuurlyk te vertoonen , zonder dezelve te overlaaden , op 
te fmukken, of te verminderen, zonder, in één woord, daar iets af te laaten, 
of iets uit zyno verbeelding by te voegen, is een talent, des te roemwp-diger als 
het minder fchitterend is, en ’t welk niet bemerkt wordt dan van eenige weinige 
perfoonen, vatbaar voor eene zekere oplettendheid, welke noodig is om de dingen 
tot in haare minftc byzonderheden te a^er\'olgen. Niets is gemeener dan werken , 
belemmerd met eene talryke en drooge Naamlj’fl: , met eene verveelende en on- 
natuurlyke Methode, daar de Schrjwers hunne verdienfte in ftcllcn. Niets is zo 
zeldzaam als nauwkeurigheid te vinden in de bcfchiyvingen , nieuwigheid in de by- 
zonderhedeii, enfynbeidindewaarncemingen. _ „ , at ^ ra 
ALDRovANDUs,de werkzaamfte en de kundigfte van alle de Naturahften, 
heeft, na eenen arbeid van zeftig jaaren, vcele groote boekdeelen over deNa- 
tuuiiyke Hiftorie nagelaaten, die allen, na malkanderen, en de nieeften na zyn 
dood , gedrukt zyn. Men zoude dezelve tot het tiende gedeelte verminderen 
k-unnen, zo men’’er alle de nuttelooze dingen, en alles wat vreemd is van zyn 
onderwerp , van uitmonfterdc. Deze langwyligheid , welke ik erken , dat ten 
hoogften verveelende is , uitgezonderd , moeten zyne boeken befchouwd wor - 
den, als het befte, ’t welk wy, over het geheel, van de Natuurlyke Hiftorie heb 
ben. Het ontwerp van zyn werk is goed, zyne febikkingen zyn verftandig, zyne 
verdeelingen wel aangeweezen, zyne befchryvingen vry nauw^keurig, eentoonig in- 
derdaad, maar getrouw; het Hiftorifch gedeelte is minder goed, liet is dikwils met 
het fabelagtige vermengd, en de Schryver laat daar in al te veel doorftraalen» 
dat hy tot ligtgeloovigheid overhelt. 
B 3 
