16 VERHANDELING over het BEOEFFENEN 
gens de dienllen, welke zy ons bewyzen, en alle de nuttigheden of gemakken, 
welke wy daar van hebben kunnen , zy moet , zeg ik , dit alles voox'draagcn. En 
wanneer van binnen in het Dier opmerkelyke zaaken zyn , ’t zy ten opzigte van 
het maakze], of van het gebruik , ’t welk 'wy daar van hebben kunnen, moet men 
ook deze by de befchryving of de Hiftorie geeven. Maar het zoude iets vreemds 
in de Natuurlyke Hiftorie zyn , by aldien men in een zeer omftandig Anatomifch 
berigt wilde treeden, ten minflen kan men zeggen , dat dit niet derzelver onder- 
werp is, en men moet die berigten bewaaren, om tot memories voor de verge- 
lykende Ontleedkunde te dienen. • i, -j 
Dit algemeen ontwerp moet fteeds gevolgd en met alle mogelyke zorgvuldigheid 
x’ervuld worden ; en om niet in eene al te menigvuldige herhaaling van dezelfde 
orde te vervallen, om de eentognigheid van ftyl te vermyden, moet men de ge- 
daante der befchry vingen veranderen , en den draad der Hiftorie verfchikken , naar 
dat men het noodig zal agten. Insgelj^ks moet men, om de befchryvingen min- 
der droog te maaken, daar eenige aanmerkingen wegens de gebruiken der verfchil- 
lende deelen tuflehen mengen; in één woord, alles der wyze fchikken, dat men 
het werk zonder verveeling, zo wel als zonder fterke inlpanning, leezen kan. 
Ten opzigte van de algemeene orde en van de w}^ze in de fchikking , van de 
verfchillende onderwerpen der Natuurlyke Hiftorie , zoude men kunnen zeggen , 
dat dezelve louter willekeurig is , en dan is men vry genoeg om die manier te ver- 
kiezen , die ons het gevoeglykft , of het gemeenft aangenoomen voorkoomt. 
Maar voor dat wy de redenen opgeeven , die ons zouden kunnen bepaalen om de 
eene orde boven de andere te verkiezen , is het noodig nog cenige^ aanmerkin- 
gen teraaaken, waar door wy zullen tragten te doen begrypen, wat ’er wezend- 
lyks kan zyn in de verdeelingen., welke men in de voortbrengzelen der Natuur 
gemaaict heeft. 
Om dit wel te bevatten, moeten wy ons een oogenblik van alle onze vooroor- 
dcclen ontdaan , en ons zelfs van onze denkbeelden ontdoen. Men verbeelde 
zig eenMenfch, die inderdaad alles vergeeten heeft, of die ontwaakende geheel 
nieuw en onbekend is met de voorwerpen , die hem omringen. Men plaatlè 
dien man op ’tLand, alwaar de Dieren, de Vogelen, de VilTchen , de Platen , 
de Steenen, zig na malkanderen voor zyne oogen vertoonen. In de cerfte oo- 
gcnblikkcn zal deze man niets ondcrfcheiden , en alles verwarren; maar men laate 
deze denkbeelden zig, door herhaalde gewaarwordingen der zelfde voorwerpen , 
allengs verfterken; welhaaft zal hy zig een algemeen denkbeeld van de bezielde of 
levendige ftoffe maaken, hy zal dezelve van de onbezielde of levenlooze ligtelyk 
onderlèheiden. Een weinig tyds daar na zal hy tulTchen de bezielde ftofte en de 
groenende ftoffe het onderfcheid opmerken , en hy zal natuurlykcr wyze tot deze 
eerfte groote verdceling koomen : Dieren , Planten , Delffioffen. En gelyk hy 
terzelfder t\’d een net denkbeeld heeft gekreegen van die grootc Imorwerpen, die 
zo verfcliillende van malkanderen zjm, de Aarde, de Lu^t, en het (Fater, zal 
hy zig,. in korten t}^d, ook een onderfcheiden denkbeeld Iceren maalcen van de 
Dieren die op de Aarde, en van hun die in het Water leeven, gelyk ook van die, 
welke zig boven de Aarde in de Lugt verheffen, en by zal, by gevolg, van zelf 
tot deze tweede verdeeling koomen: Viervoetige Dkrm ■, Vogels, Vi[fchen. Op 
dezelfde wyze moet hy voortgaan in het groeijend Ryk. Boomen en Planten zal 
hy, 
