2.2 VERHANDELING over het BEOEFFENEN 
waarneeraingen en opmerkingen onderftelt. Zy hebben zelfs benaamingen voor 
de verlcheidenheden der foorten , en het geen wy niet’ dan door eene Ipreckwyze 
kunnen vcwraraagen, wordt in die taal door een enkel zelfilandig naamwoord uit> 
gedriikt. Die overvloed van woorden, die rylcdom van nette en nauwkeurige uit- 
drukkingön , onderftellcn- die niet den zelfden overvloed van denkbeelden en kun- 
digheden? Moet men niet natuurlyk bendten, dat Lieden, die veel meer dingen 
benoemd liebben dan wy, ook veel meer dingen gekend zullen hebben? En egter 
hebben zy met, gelykalswy, AIcthodes, en wiUckeurige fchikkingen en verdee- 
lingen gemaakt ; zy begreepen dat de regte Weetenfehap de kennis der zaalcen is , 
dat [men, om dezelve te verkrygen, zig gemeenzaam moet maaken raetdeNa- 
tuui'lyke voortbrengzelen, dat men naamen aan allen moet geeven , om dezelve 
tc kimr^n herkennen , om er malkanderen over te kunnerr onderhouden , om 
zig de denkbeelden van zeldzaamc en zonderlinge zaaken des te meermaalcn te 
verbeelden, en dus kundigheden te vermeerderen, die buiten dat miflehien ver- 
dweenen zouden zyn; dewyl niets meer gevaai’ loopt van vergeeten te worden, 
dan t w^ geen naam heeft. Alles, wat niet van een gemeen gebruik is, houdt 
zig met ilaande , dan met behulp van vertooningen. 
Daarenboven waren de Ouden, die over de Natuurtyke Iliftoric gcfchreeven 
hebben, groote Mannen , en die zig niet tot deze oelTcning alleen bepaalden; 
zy hadden een verheven geeft , kundigheden van verfcheiden aart, dagten diep, 
vonnden groote ontiverpen, en bevatteden veelc dingen onder het zelfde oog- 
punt. En zo men hun mogt tegenwerpen , dat hun een weinig nauwkeurigheid m 
verlcheiden byzondere berigten ontbreekt 5 kan men, hen met aandagt leezendc, 
Mgtelyk ontwaar worden , dat zy niet dagten , dat die kleine dingen zulk eene 
gj-^te opmerking waiudig waren , als welke men daar in deze laatere tyden aan 
hefteed heeft; eii’ wat ook de Hedendaagfchen aan de Ouden verwyten mogen, 
het fchynt ray toe , dat Aristoteles, Tiieophr astus, en Plinius, 
die de eerfte Naturaliften geweeft zyn , ook in zeker opzigt, voor de grootfte 
Mannen gehouden moeten worden De Hiftorie der Dieren van Aristote- 
les IS milTchicn nog heden het geen wy volraaaktft in dit foort hebben, en het 
ware grootelyks tc wenlcnen , dat hy ons iets zo volkooracn over dc Planten en 
Delffloften hadt nagelaaten ; maar dc twee boeken der Planten , die eenige Au- 
teuren hem toefchryven, gelyken niet naar zync andere werken , en zyn inder- 
daad niet van hem O). Het is waar, dat de Kruidkunde ten zynen tyde in Reen 
groote_ eer gehouden werdt De Grieken en zelfs dc Romeinen befchouwden 
haai- met als eene Weetenfehap , die op haai- zelve moeft beftaan , en een afzon- 
derlyk voorwerp maalcen ; zy befcliouwden haar niet dan met bctrelddng tot den 
Dandbouw, tot de Immerdery, tot de Geneeskonft, en de Konften: en fchoon 
i iiEOPiiRASTus, een leerling van Aristoteles, meer dan vyf honderd 
gellagten van Planten kende, en Plinius meer dan duizend aanhaalt; zoo 
Ipi-eekcn zy er met van, dan om ons derzelver kweeking te leeren, of om ons tc 
^ggen, dat de eene in de famenftelling van Geneesmiddelen, de andere in de 
Aonlten te pas koomen, de* andere dienen om onze luinen te veifieren enz. 
écn woord, zy befchouwen ze niet dan aan den kant der nuttigheid, welke 
Zie de Commentarie van Sc-.vi.igbr. 
