DER NATUURLYKE HISTORIE. 
«9 
weeteiï kunnen, befchouwen zullen, en daar op eindelyk laaten volgen het geen 
wy niet moeten weeten. 
Van de blykbaare Waarheid weeten wy, of kunnen wy weeten, alle de eigen- 
fchappen, of liever alle de betrekkingen der getallen, der lynen, der oppervlak- 
ten , en van alle andere afgetrokken hoeveelheden , wy kunnen dezelve op een 
volkoomener wyze weeten naar maate wy ons meer oeffenen om nieuwe vraagen 
op te loflèn , en op een zekerer wyze, naar maate wy de oorzaaken der zwaa- 
righeden opfpooren. Gelyk wy de fclreppers, de eerftc maakers van deze Wee- 
tenfehap zyn, en dezelve volfb*ektelyk niets bevat, dan het geen wy zelve in on- 
ze verbeeMng hebben uitgevonden , kunnen ’cr geene duifterheden of wonder- 
fpreuken in voorkoomen , die wezendlyk zyn , of die als onmogelyke en tegen- 
ftiydige voorfteUcn befchouwd kunnen woorden j integendeel zal men de oplolÏÏng 
altoos vinden, wanneer men de ondcrftelde bcginzels zorgvuldig onderzoekt, en 
alle de Rappen volgt, welke men gedaan heeft om daju- toe te koomen. Gelyk de 
lamenvoegingen dier beginzelen en der wyzen om dezelve te gebruiken ontclr 
baar zyn, zo is ’er in de Wiskunde een veld van eene oneindige uitgefrrektherd 
van kundigheden, welke men reeds verkrecgen heeft, of verkrygen kan, voer- 
handen; welk veld wy altoos meefters zullen zyn te beteelen , wanneer wy he^e 
zullen goed vinden, en waar uit wy altoos den zelfden ryken oogR van Waai'hederi 
zullen inzamclcn. 
Maar deze Waarheden zouden altoos Waarheden van loutere belpi'cgelmg, van 
enkele nieuwsgierigheid , en ten eenemaal nutteloos geweeft zyn , zo men geene 
middelen hadt uitgevonden om dezelve met Natuurkundige Waarheden te verbin- 
den ; laat ons , voor dat wy de voordeelen dezer verceniging befchouwen , be- 
zien, hoe . verre wy in deze foort van Waarheden mogen hoopen onze kundighe- 
den uit te ftrekken. 
De verfchynzelen , die zig dagclj^ks voor onze oogen vertonnen , dfe malkam 
dcren opv'^olgèn , en zig zonder afbi-eeking , en in alle gevallen, herhaalen, zyn de 
grond onzer Natuurkundige kennis. Het is genoeg, dat eene zaak altoos op de- 
zelfde wyze gebeurt, om eene Waarheid voor ons te maalmn. Alle de alle 
de afzoriderlyke voorvallen der Natuur , welke wy hebben waargenoomen, of zul- 
len loinnen waarneemen, zo veele Waarheden; dus kunnen w>' derzelvcr ge- 
tal vermeerderen, zo veel wy bet zullen goed vinden , door onze waai neemingen 
te vermeerderen , onze kennis is hier niet bepatdd dan door de grensperken van 
’t Heelal. 
Maar nadat wy door herhaalde waarneemingen verzekerd zyn van de /fltïfl, na- 
dat wy , door nauwkeurige proefneemingen, nieuwe Waarheden hebben vaftgefteld , 
en nu dc redenen willen gaan zoeken van het geen wy waargenoo’men, en onder- 
vonden hebben , zo vinden wy ons , in het nafpeoren dier oorzaaken , welhaaR 
gefluit, cn genoodzaakt om de uitwerltzels van algemeener uitwerkzelen af te lei- 
den , en verpligt te bekennen , dat de oorzaaken ons onbekend zyn , en ons altoos 
onbekend zullen zyn, om dat onze zintuigen zelve de uitwerkzels zynde der oor- 
zaaken, welken wy niet kennen, ons bygevolg geene denkbeelden kunnen gceven 
dan van uitwerkzelen, en nooit van oorzaaken; wy zullen ons zelven dan moeten 
vergenoegen met een algemeen uitwerkzel eene oorzaak te noemen, en aftean 
van den eifch om ODZe Weetenfchap verder dan tot dit algemeen uitwerkzel Pt te 
fcekken. ^ 3 
