DE NATUURLYKE HISTORIE. 
YiTel te volgen; alles koomt ons voor in orde te zyn;-de Aarde, die flraksniec 
dan een Qiaos was , is een aangenaam verblyf , waarop de eenftemmigheid , de 
geruftheid , en orde heerfchen ; alwaar alles bezield , alles geregeld wordt door 
eene magt en vei’nufC, die ons met verwondering ver\óiUen, en ons tot den Schep- 
per verheffen. 
Laaten wy ons dan niet haatten om uitlpraak te doen over de onregelmaatig- 
heid, die wy op de oppervlakte der Aarde zien, en over de fchynbaarc wanor- 
de , die zig inwendig in dezelve vertoont ^ want wy zullen ’er welhaaft de nut- 
tigheid; en zelfs de noodzaakelykheid van bemerken; en wanneer wy daar wat 
nauwkeuriger op letten, zullen wy ’er miffchien een orde in vinden, welke wy 
niet vennoedden, en algemecne overeenkomften en betrekkingen tot malkande- 
ren , welke wy in den eerftén opflag over ’t hoofd gezien hadden. Onze kundig- 
heden zullen inderdaad ten dezen opzigte altoos bepaald zjti; wy kennen nog de 
geheele oppeiwlakte van onzen Kloot niet; (a) wy zyn nog voor een gedeelte 
onkundig wat op den grond der Zeen gevonden worde; daar zyn Zeen, waai* van 
wy de dieptens nog niet hebben kunnen peilen; wy kunnen niet dan de korft der 
Aarde dóorbooren , en de grootfte holligheden , de diepfte Mynen , gaan 
niet tot het agtduizendlte gedeelte van haare middellyn; (.e) wy kunnen derhal- 
ven niet oordeclen dan over de buitenfte en byna oppervlakkige laag ; het in- 
wendige van den Klomp is ons ten eenenmaal onbekend; men weet, dat. Klomp te- 
gen Klomp gefteld , de Aai'de viermaal zwaarer is dan de Zon ; men heeft ook de 
betrekking oif vergelyking van de zwaaite der Aarde met die der andere Planeeten ; 
maar dit is niet dan eene opzigtelyke waardeering; de eenheid dor maat ontbreekt 
ons, om dat het wezendlyk gewigt der Stoffe ons onbekend is, zo dat het binnen- 
fle der Aarde of ledig, of met eene Stoffe, duizendmaal ligter dan het goud, vervuld 
zoude kunnen zyn, en daar is voor ons geen middel om dit op te neemen; nau+ 
welyks kunnen wy eenige redelyke gillingen ten dezen opzigte maaken. (d) 
Men moet zig dan bepaalen om de oppervlakte der Aarde, en die kleine dikte; 
die geringe korft, in de welke wy hebben kunnen doordringen, te onderzoeken 
en te befchryven. Heteerft, dat zig Vertoont, is die oneindige hoeveelheid Wa- 
ters , welke het grootfte gedeelte van den Bol bedekt ; die Wateren neemen altoos 
de laagfte gedeelten in, zy zyn ook altoos van eene eenpaarige hoogte, of zo zy 
buiten him evenwigt gebragt, en aan den cenen kant hooger opgevoerd worden, 
dan aan den anderen , poogen zy dat evenwigt aanftonds weder te krygen , en 
neigen ftéeds tot gelykheid en ruft. Wy zien het Water ondertulTchen be- 
roerd (e) door eene ftèrke kragt, die zig tegen de ruft van dit Element ver* 
zettende, het zelve eene periodieke cn geregelde beweeging geeft, het beurtelings 
verheffen nederdrukt, en eene flingerendc weeging van de Golven maakt, door 
de geheele Zee tot in haare grootfte diepte te- beroeren. Wy weeten , dat die 
beweeging op alle tyden plaats heeft , en dat dezelve duuren zal zo lang als de 
Maan en de Zon, die ’er de oorzaaken van zyn, in wezen blyven. 
Wanneer wy veiwolgens den grond der Zee befchouwen, bemerken wy daar 
Zie het Vide Huk derBewyzen voor de Befchouwing van den Aardkloot. Zie Pit- 
lop Tranf.^bridg. Vol. II. p. 233. (O Zie Boyle’s Works Vol. III. p. 23a. CO Zié 
ket Ifl* der Bewyzen. C^ ) Zie het Xllde Huk van de Bewyzen. 
