BESCHOUWING van den AARDKLOOT. 
Si 
De grootfte inbraak van den Oceaan op het Vafte land is die (a) , welke de 
MiddeUandfche! C^) heeft voortgebragt. (c) Tuflchen twee uitfpringende 
Voorgebergtens vloeit de Oceaan > met cene groote fnelheid , door een naauwen 
doortogt, en maakt vervolgens eene groote Zee, welke, zonder de Zwarte Zee 
daar onder te begrypen , omtrent zevenmaal grooter is dan Frankryk. Die bewee- 
ging van den Oceaan door de Straat van Gibraltar is Ibydig met alle andere bewee- 
gingen der Zee in alle de Straaten , die den Oceaan met den Oceaan verbinden ; 
want de algemeene beweeging der Zee is van het Ooftcn naai* het Wellen, en deze 
integendeel is van het Wellen naai- het Oollen, het geen bewyll, dat de Middel- 
landfche Zee niet een oude Golf van den Oceaan, maar dat zy geformeerd is door 
een inbraak der Wateren , door eenige toevallige oorzaaken voortgebragt , gelyk 
als eene Aardbeeving, die het Land ter plaatfe van de Straat hebbe doen zinken, of 
eene geweldige pooging van den Oceaan door de Winden veroorzaalft , die den 
Dyk tulTchen de Voorgebergtens van Gibraltai- en Ceuta gebrooken hebbe. Dit 
gevoelen wordt onderlleund door het getuigenis der Ouden , (dj die gelchreeven 
hebben, dat dc Middellandlche Zee voormals niet bellondt, en het zelve wordt, 
gelyk men ziet , door de Natuurlyke Hillorie beveiligd , en byzonder door de 
waarneemingen, welke men gedaan heeft op den aart der Landen aan de Kuft van 
Afrika en die van Spanje , alwaar men dezelfde beddingen van Steen , dezelfde ka- 
gen Aarde aan deze en aan geene zyde van de Straat vindt , ten naallen by gelyk 
in zekere Valeijen, alwaar de beide Heuvels ,die van wederzyden van dezelve uit- 
Iteeken , uit dezelfde Stoffen, en op dezelfde hoogte liggende , bellaan. 
De Oceaan zig dan deze deur geopend hebbende heeft eerll door de Straat ge- 
droomd met eene veel grootere fnelheid, dan dezelve tegenwoordig doet, en heeft 
het Valle land,’t welk Europa aan Afrika vcrbondt,ingenoomen; de Wateren heb- 
ben alle de laage Landen bedekt, waar van wy thans niet dandeuitlleekende punten 
en toppen zien in Italië, en in de Eilanden van Sicilië , van Maltha, van Korlika, 
van Sardinië, van Cypms, van Rhodus, cn van den Archipel. 
Ik heb de Zwarte Zee in deze inbreeldng van den Oceaan niet begreepen, om 
dathetlchynt, dat de hoeveelheid Waters, welke zy ontvangt van den Donauw, 
den Niepcr , den Don , en verfcheiden andere Rivieren , die daar in loopen , meer 
dan genoegzaam is om dezelve te formeeren , en dat zy daarenboven, met eene 
zeer^oote fnelheid, door den Bofphorus in de Middel! aiidfche Zee loopt (e). 
Men 'zoude zelfs kunnen vermoeden, dat de Zwarte en de Kafpifche Zee voor- 
maals niet dan twee grootc Meiren waren , verbonden door een Straat van gemeen- 
fchap , of door een Moeras , of een klein Meir, waar door de Wateren van den 
Don en deWolga, byTria, alwaar deze Rivieren malkanderen zeer naby koomen, 
vereenigd werden ; en men mag vaftllellen , dat die twee Meiren of Moeraflèn 
eertyds van eene veel grootere uitgeftrektheid waren dan zy heden zyn. Allengs 
zullen die groote Rivieren, die zig in de Zwarte en in de Kafpifche Zee ontlallen, 
eene genoegzaame hoeveelheid Aarde hebben aangevoerd , om de gemeenfehap te 
verftoppen, ds Straat te vullen , en die twee Meiren van malkander af te fchei- 
(a~) Zie het Xlde en XlXde Huk der Bewyzen voor de Befchouwing van den Aardkloot. 
Zie Ray, Ifte Red. Vde. Hoofd. 2 ie Tranfa&. Phil. Abridg. Vol. II. p, 289- 
Diodorüs van Sicilië. Strabo. (jC) zie Tranfa&. Pbil. Abr 'tdg. Vol. II. p. 289, 
G a 
