BESCHOUWING van den AARDKLOOT, 
SJ 
de vaart zeer moeijelyk is op de Zwarte en op de Kafpifche ter ooizaake yan 
derzelfder weinige Diepte , en van de menigte Klippen en Gronden, welke daar 
voorkoomen, zo dat zy niet dan met kleine Schepen (c) kunnen bevaaren wor- 
den ; het geen wederom bewyft , dat men dezelve niet moet belchouwen als Golven 
van den Oceaan, maar als ö|)hoopingen Waters , door ds groote Rivieren binnen' 
in de Landen geformeerd. , 
Daar zoude miflchien eene groote inbraak van den Oceaan op net Land vooy 
vallen, zo men de Landengte doorfneedt , die Afrika van Alia aflcheidt, gelyk a s 
de Koningen van Egypte-, en naderhand de Kalifen in ’t hoofd hadden; en ik weet 
niet of het Kanaal van gemeenfchap , ’t welk men tuflchen die twee Zeen heel t 
gemeend te bemerken 5 genoeg beweezen want de Roodc Zee moet hooger zj tl 
dan de Middellandfche ; -die nauwe Zee is een tak van den Oceaan , die m zyn ge- 
heele uitgeftrektheid niet eene Rimer van den kant van Egypte , ciïzeer weinige 
van den anderen kant ontvangt; zy zal dan niet onderworpen zyn om tc verminde- 
ren, gelyk de Zeen of Meiren, die ter zelfder tyd de Aarde en de Wateren krj^gOT, 
welke de Rivieren derwaards voeren , en waar door zy allengs ophoopen. De 
Oceaan verfchaft aan de Roode Zee al haar Water, en de beweeging wan de Eb en 
Vloed is daar ten uitei-ften Blykbaar , dus heeft zy onmiddelyk gemeenfchap met de 
groote beweegingen van den Oceaan. Maar de Middellandfche Zee is laag«n* dan 
den Oceaan , naardien het Water met eene groote Ihelheid vloeit door de Straat 
van Gibraltar; daarenboven ontvangt zy den Nyl , die evenwydig met de Wefte- 
lyke Kuft van de Roode Zee loopt, en die Eg3’-pte in haare geheele lengte door- 
fnvdt , welke grond uit zig zclven ten uiterflen laag is. Dus is het zeer waai- 
fchvnlyk, dat de Roode Zee verhevener is dan de Middellandfche, en dat, zo men 
de fchumhg wegname, met de Landengte van Suez door te fteeken, daar mt eene 
groote overilrooming, en eene aanmerkeiyke vermeerdenng van de MiddeUandlclie 
Zee zoude volgen , ten zy men het Water door Djdcen en Sluiten van antand tot 
afftand tegenhieldt, gelyk het te vennoeden is , dat men certj'ds gedaan heeft, zo 
het oude Kanaal van gemeenfchap heeft beflaan.. 
Maar zonder ons langer op te houden met giffingen, die, fchoon gegrond, al te 
ftout en onzeker zouden kunnen fchjTien , inzonderheid by hen , die de moge- 
lykheden niet dan door de werkelyk beftaande uitkomften beoordeelen, kunr^n 
wy verfche voorbeelden , en zekere (lukken geeven 
2 e in Aarde ( 6 ) «n der Aarde in Zee. Te Veneticn wordt de bodem der Adria- 
tifche Zee aUe dag hooger, en de drabbige buitenwaters der Stad zouden reeds 
voorlang een gedeelte van het Vafte land hebben uicgema^t 5 byddien men nie 
zulk eene alleruiterfte zorg droeg om de Kanaalen te reimgen en fchoon te maa 
ken; het is met dc meefle Havens , kleine Baijen en de monden v^an ime Kivieien 
even eens gefield. lil Holland wordt de bodem der Zee op vcrlchmden plaatien 
hooger; want de kleine Golf van de Zuidcr Zee, en het gat van Texel kunneiï 
niet meer zulke groote Schepen doorlaaten als voorheen. Men vindt aan den 
mond van bykans alle Rivieren, Eilanden, Zandbanken , opgehoopte jonden , die 
daar door het Water gebragt zyn, en daar is geen twyffel aan, of de Zee worde 
(a^ Zie Les Voyages de Pietro deela Valle, Vol. II. p, 165, Zie het XïXd* ihjfc 
der Bewyzen. 
