BEWYZEN VOOR de beschouwing van de» AARDKLOOT. I. St. 77 
Aarde , heeft vier Wagters , en het is zeer waarfchyrilyh , dat Saturnus , die ’er 
vyf , en nog daarenboven een Ring heeft, nog fchielyker dan Jupiter draait. 
Men kan zelfs met eenigen grond güTen, dat de Ring van Saturnus evenwydig 
of pardel is met den Equator van deze Planeet, zo dat het vlak van den Equator 
van den Ring, en dat van den Equator van Saturnus ten naaften by dezelfde zyn; 
want, volgens de vorige Theorie , onderftellende , dat de fchuinfchheid van den 
fchok, waar door Saturnus in beweeging is gebragt , zeer groot is geweeft, zo zal 
de fnelheid rondom den As, die uit dezen fchuinfehen flag is voortgekoomen, in 
eerft zo groot hebben kunnen zyn 5 dat de middelpuntfchuwcnde kragt die der 
zwaarte overtrof, en daar zal eene aanmerkelyke hoeveelheid Stof van den Equa- 
tor en van de naaftgelcgen deelen aan den Equator van de Planeet zyn losgeraaakt, 
die noodwendig de figuur \^n een Ring heeft aangenoomen , wiens vlak ten naas- 
ten by het zelfde moet zyn als dat van den Equator der Planeet , en dat gedeelte 
der Stof , ’t welk den Ring uitmaakt , in de nabyheid van den Equator van de 
Planeet zynde losgemaakt, is Saturnus zo veel onder den Equator gezakt of ver- 
laagt, het welk te weeg brengt, dat, in weerwil van de groote fiielheid , welke 
wy aan die Planeet rondom haaren As geeven, de middellynen derzclver moge- 
lyk zo ongelyk niet zyn als die van Jupiter , die meer dan een elfde gedeelte 
verfchillen. 
Hoe groot, in myne oogen, de waarfchynlykheid zy van het geen wy tot hier 
toe over de formatie der Planeeten en haare Wagters gezegd hebben, gelyk egter 
elk zyn eigen maat heeft, inzonderheid om waarfchynlyklieden van dezen aart 
fchatten, en gelyk deze maat afhangt van het vennogen, ’t welk de geeft heeft 
om meer of min overeenkoomende betrekkingen cn gelykheden te waardeeren , 
zo zoek ik hen, die daar niets van gelooven willen, geenszins te bepaalen in hun 
gevoelen. Ik heb alleenlyk geoordeeld deze denkbeelden te moeten zaaijen, om 
dat zy my x’-oorkwamen redelyk en gefchikt te zyn om een onderwerp op te hel- 
deren, daar men nooit over gcfchreeven heeft, hoe gewigtig hetzelve anders zy, 
naardien de voortftuwende beweeging voor het minft de helft doet in het Samen- 
ftelzel van ’t Heelal , ’t welk door de aantrekking alleen niet verklaard kan wordeni, 
Ik zal alleen voor hun, die de mogelykheid van myn Syffema zouden willen ont- 
kennen , de volgende vraagen by myne vorige gezegden voegen. 
1. Is het niet natuurlyk te onder ftellen, dateenlighaam, t welk m beweeging 
is, die beweeging door den fchok van een ander lighaam ontvangen heeft f 
2. Is het niet zeer waarfchynlyk , dat verfcheiden lighaamen, die dezelfde rig- 
ting in hunne beweeging houden, die rigting gela-eegen hebben door één of meer 
ftooten in dezelfde rigting gedaan? 
3. Is het niet ten uiterften waarfchynlyk, dat verfchcidcn lighaamen, dezelfde 
rigting in hunne beweeging, en hunne plaatzing op ’t zelfde vlak hebbende, die 
zelfde rigting en plaatzing op het eigen vlak, waar in zy loopen, niet gekreegen. 
hebben door verfcheiden ftooten, maar door één en denzelfden ftoot? 
4. Is het niet ten hoogften waai-fchynlyk , dat , ter zelfder tyd dat een lighaam 
eene beweeging van voortftuwing krygt, het die beweeging fchuinfch krygt, en 
dat het bygevolg verpligt is om zig zelven te dmaijen , en des te fneller als de 
fchtïinfchheid van den ftoot grooter is geweeft ? By aldien deze vraagen niet onre^ 
K 3 
