84 
DENATUURLYKE HISTORIE. 
door eenige uitwendige oorzaak veranderd worde , haare As altoos hellende zal: 
blyven gelyk dezelve tegenwoordig is, en altoos geweeft is? 
En om geene der giffingen , die my redelyk voorkooraen , over te flaan , kan 
men ook niet zeggen, dat, gelyk de Bergen, en de ongelykheden, die, op de op- 
pervlakte der Aarde zj-n , door de werking van de Eb cn Vloed geformeerd zyn 
geworden, zo ook de Bergen en de ongelykheden, welke wy op de oppervlakte 
der Maan gewaar worden , door eene getyke oorzaak zyn voortgebragti dat zy 
veel verhevener zyn dan die der Aarde, om dat de Eb en Vloed daar veelfterker is, 
dewyl het hier de Maan en daar de Aarde is , die het veroorzaakt , welker malTa 
veel grooter zynde dan die der Maan , veel grootcre uitwerkzelen zou moeten 
voortbrengen, zo de Maan, even als de Aarde,, cene fnelle beweeging van om- 
wenteling om haaren As hadt , waar door zy ons beurtelings alle de deelen haarer 
oppervlakte vertoonde? Maar, gelyk de Maan altoos dezelfde gedaaiitc aan de 
Aarde vertoont, zo kunnen de Eb en Vloed in die Planeet niet werken , dan uit 
b-agt haarer beweeging van flingering, waar door zy ons beurtelings een fegment 
van haare oppervlakte ontdekt, het welk een foort van Eb en Vloed moet vóórt- 
brengen zeer verfeWUende van die onzer Zeen , en welker uitwerkzels veel minder 
aanmerkelyk moeten zyn dan zy wezen zouden , zo deze beweeging veroorzaakt 
wierdt door eene omwenteling dier Planeet rondom haaren As , zo \’aardig als de 
omwenteling van den Aardbol. 
Ik zoude een dik boek hebben kunnen maaken, gelyk als dat van Burnet of 
Whiston, zo ik de denkbeelden, welke het voorgeftelde Syftema bevat , breed^ 
had uitgebreid ^ en zo ik daar dan ook een wiskundig voorkoomen aan gegeeven 
hadt, gelyk de laatftgemelde Scliryver heeft gedaan, zoude ik dezelve tevens ge- 
wigt- hebben bygezet. Maar ik denk, dat hypothefen hoe waai-fchyniyk zy we- 
zen mogen , met zo veel toeftel en vertooning , die vry wat naar kwakzalverv pp' 
lykt, niet moeten behandeld worden. ^ ^ 
Op BuFfON, den 20/ien September 1745, 
