BEWYZEN VOOR de beschouwing van den AARDKLOOT, II. St. 8S 
BEWYZEN VOOR DE BESCHOUWING 
VAN DEN aardkloot 
VPi '<5’) VS>1 !<5>1 !c5>l ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ 
TWEEDE STUK. 
Het Syflema van de Hr. Whlston. 
(^A New Theory of tbe Earth^ by Wil. Whistoh Londm 1708.) 
-C^%d^* 4 ^EZE Schiyver begint zyne Verhandeling over de Befchouwing van den 
^ Aardkloot met een Stuk over de Schepping der Wereld. Hy wil, dat 
^ % men zig te nauw bepaald heeft aan den letterlyken zin, en aan die uit- 
legging, welke zig in den cerften opflag vertoont , zonder behoorlyk 
te letten op het geen de Natuur, de Rede, de Wysgeerte, en ^Ifs de gevoeglyk- 
heid van den Schryver vorderden , om dit onderwerp waardig te behandelen. 
Hy zegt, dat de denkbeelden, welke men gemeenlyk over het Werk der Da- 
gen koeftert, volftrckt valfch zyn, en dat de befchrjwing yan Moses met een 
nauwkem-ig en wysgeerig verhaal der Schepping van het ganfeh Heelal, en vaii den 
oorfprong aller dingen, maar flegts eene Hiftorifche vertoomng der formatie van 
den Aardbol alleen bevat. De Aarde beftondt, naar zyne gedagten , te voren m 
den Chaos, en zy heeft op den Q'd, door Moses gemeld , haare gedaante , haare 
plaatzing, en de noodige vaftheid gekreegen om doorhetmenfchelykgcflagt .be- 
woond te kunnen worden. Wy zullen in geen byzonder verflag treeden van de 
bewyzen, welken hy ten dezen opzigte bybrengt, en wy zullen niet ondernee- 
men dezelve te weerleggen; de enkele voorftelling daar van is genoeg om de ftry- 
didieid van z\m gevoelen met het Geloof aan te toonen, cn bygeyolg te doen be- 
grypen, dat zyne bewyzen niet voldoende kunnen zyn. Voor het overige e- 
Edelt hy, deze Stolfe meer als een twiftend Godgeleerde , dan als een verlicht 
^Üi?deze valfche beginzelen redeneerende gaat hy over tot' verniAige fellm- 
gen, die, ichoon vreemd, evenwel eenigen trap van vvaarichynlykheid hebben, 
indien men zig met hem aan de drift tot eenSyftema wil overgeeven; hy zegt, dat 
de oude Chaos, de oorfprong onzer Aarde, de Dampkring van cene Komeet gS' 
weeft is; dat de Jaarlyklchc beweeging der Aai’de haaren aammig heeft genoo- 
men in den tyd als zy eene nieuwe gedaante heeft gekreegen, maar dat haare Da- 
gelykfche beweeging niet begonnen is, dan in den tyd van den vd des: eerften 
Menfcb; dat de Ekliptika toen den Keerkring van den Kreeft fneedt in het punt 
van het aardfche Paradys op de grenzen van Aflyric, aan den Noordweftelykeii 
fent; dat het..Jaar vóór den Zondvloed begon met de Equinox van den Herfft; 
L 3 
