BEWYZEN VOOR de beschouwing van den AARDKLOOT. II. St. 87 
gekreegen heeft, toen zy door de Hand des Almagtigen is getrokken uit het groot 
getal Komeeten, om haai' tot eene Planeet te maaken, of, ’t geèn op ’t zelfde 
uitlcoomt, toen zy, van eene Wereld in wanorde, van een ongcfchikten Men- 
gelklomp , een veilig, geruft, en aangenaam verblyf geworden is. De Komeeten 
zyn inderdaad aan verfclii'iklyke omwentelingen onderhevig ter oorzaake v^n de 
buitenmiddelpuntigheid haarer Loopkringen; dan cens is het in dezelve, gelykals 
in die van 1680, duizendmaal heeter dan in ’t midden van een brandenden oven, 
dan eens is het ’er duizendmaal kouder dan Ys, en zy kunnen niet bewoond wor- 
den dan door wonderlyke Schepzelen , of, om het kort af te doen , zy zya on- 
bewoonbaar. 
De Planeeten daarentegen zyn plaatfcn v^an ruft , derzclvcr afftand v^an de Zon 
verfchilt niet veel op den eenen of den anderen tyd ; de waraite en koude ver- 
fchilt dus ook niet veel, en geeft de Planten, en Dieren gelegenheid om te bly- 
venduuren, groeijen, en voortteelen. 
In den beginne fchiep God dan het Heelal , maar volgens onzen Schrjwcr was 
de Aarde, met de andere Dwaalftarren venvard, toen niet dan eene onbewoon- 
baare Komeet, lydende beurtelings eene ovennaat v'an koude en hitte, en waar in 
de Stoffen nu eens fmeltende, en tot glas overgaande, dan eens bevriezende en 
verftywende, een Chaos, een Afgrond, met dikke Duifterniffen omzwagteld, uit^ 
maakten. De Aarde nxas %vneji cn ledige cn de Dwflerwffe <was op den Afgrond. 
Die Chaos was de Dampkring van de Komeet, welke men zig moet verbeelden 
als een ligliaam uit gelykflagtige Stoffen beftaande, welker middelpunt wierdt be- 
flaagen door een rond pit , dat V'^aft en heet was , en omtrent tweeduizend mylen 
middcllyn hadt, rondom welk pit eene groote omtrek was van een dik vrogt, met 
eene ongefchikte verwarde Stoffe, zo als de oude Chaos was, veraiengd, rudis in* 
digejiaqne rnoles. Die groote Dampkring bev^attede flegts weinige drooge, vafte, 
of Aardfche deelen, nog minder Water- of Lugt-deeltjes , maar eene groote hoe- 
veelheid vloeibaare , en zwa:u-c Stoffen , geroerd , vermongd en met malkandcren 
verward. Zodanig was de Aarde onmiddelyk V'oor het Werk der zes Dagen; 
maar des anderendaags, dat is te zeggen, op den eerften Dag der Schepping, toen 
de buitenmiddelpuntige Loopkring der Komeet in eene b3ma ronde Ellips veran- 
derd was, nam yder ding zyn plaats, en de lighaamen febikten zig naar de wet 
hunner beti*ekkelykc of foortelyke zwaarte ; de zvvaare vogten zakten het laagft, 
en lieten aan de Aard-, Water- en Lugt-deelen de bovenfte ftreeken over ; deze 
zakten ook naar de orde hunner zwaarte , cerft de Aarde, vervolgens het Wa- 
ter, en eindelyk de Lugt; en deze Spheer van een ongemeeten Chaos beklonk tot 
een middelraaatigen omtrek, binnen wiens middelpunt de vafte pit is , die nog de 
Warmte behoudt, welke zy voormaals, in haaren ftaat van pit eener Komeet, van 
de Zon ontvangen heeft. Die warmte kan wel zes duizend Jaaren duuren, de- 
wyl de Komeet van 1680, vjfftig duizend Jaaren noodig zoude gehad hebben om 
koud te worden , en door haar Perihelium loopende eene Iritte ondervonden heeft 
tweeduizendmaal fterker dan die van gloeijend Yzer. Rondom dezen vaften en 
brandenden pit, die het middelpunt der Aarde beflaat , is eene dikke en zwaare 
Vloeiftof die eerft is nedergedaald , en- het is die Vloeiftbf , welke den groote» ' 
Afgrond maakt, waar op de Aarde dryft , gelyk als kurk op kwikzilver; maar 
gdyk de Aardfche deelen met veel Water vermengd waren, zo hebben zy., neder-» 
