DE NATUURLYKE HISTORIE. 
onmogelykheid wraaken ^ dat de ftaart eener Komeet van haar Perihelium te rug 
loeiende, de Aarde niet kan branden, zo men met den Auteur onderftelt, dat de 
Komeet, digt by de Zon is doorgegaan , endatzy, geduurende haai-en doortogt , 
uiterlten verhit is. Eveneens is het met het overige van zyn Svftema gelegen. 
Doch Ichoon er geene volftrekte onmogeljddieid in zyne voorftelfen zy, zo is eg- 
ter yderezaak, afzonderlyk befchomvd, zo weinig waarfchynlyk , dat ’er eene ge- 
noegzaame onmogelykheid ten opzigte van het geheel uit fpruit'. 
De di-ie Syftema s, daar wy tot hier toe van geiprooken hebben, zyn de eenige 
werken niet, welke over de befchouwing van den Aardkloot gemaakt zyn. Daar 
M in 1729. eene Memorie van den Hr. Bourguet uitgekoomen, gedrukt te Am- 
Iterdam, met Z3me PhilofophifJie brieven over de formatie der Zouten., enz., waar in 
hy een ftaaltje geeft van het Syftema dat hy overpeinsde, maai* ’t welk hv niet 
voorgedraagen heeft, om dat hy door den Dood verhinderd is. Men moet dezen 
Schryver het recht doen van te erkennen, dat niemand de verfchynzels en Ma be- 
ter verzameld heeft; men is hem zelfs die groote en fraaije waarneeming verfchul- 
digd, welke eene der fteutels is van de befchouwing des Aardkloots, n^elvk dat 
de hoeken d^ Bergen op malkanderen Haan, en de uitipringende hoeken der Ber- 
gen altoos pallen op de binnenwaardlchc der geenen ,die daar tegen over liggen Hv 
vertoont alles wat beti-ekking heeft tot deze Stoffen in eene groote orde; mai 
met alle deze voordeelen fchynt het, dat hy niet beter geflaagd zoude hebben dan 
de anderen, om eene Natuurkundige en beredeneerde Hiftorie op te maaken van de 
verandenngen, op den Aardbol voorgevallen, en dat hy wel verre afwas van de 
waare ooraaken der uitwei'kzelen , die hy bybrengt , gevonden te hebben. Men 
behoeft, om liier van overtuigd te worden, flegtshet oog te werpen op de voor- 
ftellen, welken hy uit de verfchynzelen afleidt, en die ten grondflage voor zvn*»' 
Theorie dienen moeten. ° ° 
Hy zegt op bladz. 211, dat de Aardbol zyne gedaante heeft gekreegen oneen: 
Klfden tyd, en met allengs of by opvolging; dat de gedaante en fchikking van^ den 
i .T, r".*® telve in een Ihat van vloeiblrheid ge" 
weeft IS , dat de tegenwoordige ftaat der Aarde zeer verfchillende is van ’t geen zy 
TCrfcheidcn eeuwen na haare eei-fte formatie geweeft is; dat dc Stoffb van onzen 
Kloot in t begin minder vaft was , dan zy naderhand geworden is toen zy van ge- 
daante veranderde ; dat de verdikking der vafte deelen van den Bol merkelyk ver- 
minderde met de fnelheid van den Bol zelven, zo dat hy, na een zeker getal om 
wentdingen om zyn eigen As en om de Zon gedaan te hebben , zigeensklans in 
een raat van ontbinding bevondt, waar door zyn eerfte maakzel verdelgd wierde • 
dat dit gebeurde in de Lente-Nagt-Evening; dat in den tyd dezer ontWnding de 
Schelpen in de ontbonden Stoffen inraakten; dat na deze ontbinding de Aarde de 
gedamite heeft gekreegen, welke zy tegenwoordig heeft, en dat zv welhaaft aan ’t 
branden is geraakt; dat dit vuur haar allengs verteert, en geduurig vermlLde^ 
zo dat zy teemgen dage door eene geweldige uitbarfting van eene algemeene vS-’ 
verbranden zal den dLpkring van 
den Aanlkloot vermeerderen, en derzelver middellyn verminderen, en dan zal de 
KI beddingen Zand of Aarde, niet hebben dan laagen van ver- 
kalkt Meta^ en Mineraal, en Bergen uit vereenigingen van verfchillende Stoffen 
beltaanüe. Dit is genoeg om hetSyltema te doen kennen, ’t welk deze Auteur over- 
