100 
D£ NATUÜRLYKE HISTORIE. 
pen vindt, is geene acht te flaan op een zeer wezendlyk ftuk, te weeten de een* 
heid van den tyd der Schepping; want zo dit waar was , zoude men noodzaakelyk 
moeten zeggen, dat de Schelpen en andere Zee- fehepzelen, welker overblyfzels 
men binnen in de Aarde vindt, de eerften en lang voor den Menich en de Aard- 
fche Dieren beftaan hebben. Maar nu, heeft men, buiten het getuigenis der H, 
Schrift, welke hier omtrent zeer klaar en belIifTende is, geene reden om te dén- 
ken dat alle foorten van Planten en Dieren omtrent even oud zyn ? en dat de Schel- 
pen, Zee-dieren en Zee-planten, derhalven, niet zo veel eer beftaan hebben ? 
De Hr. Scheuchzer fchiyft in eene Redevoering of Verhandeling , welke hy 
in 1708. aan de Akademie der Weetenichappen heeft gezonden, even als WooD- 
WARD , de verandering , of liever de tweede formatie , van de oppervlakte der 
Aarde toe aan den algemeenen Zondvloed; en, om die der Bergen te vcrklaaren, 
zegthy, dat God , na den Zondvloed, het Water weder in dé onderaardiche be- 
waarplaatfen te rug willende doen vloeijen, door zyne Almagtige hand eene menig- 
te beddingen , die te voren horizontaal lagen , hadt gebrooken, en haar tot de 
oppervlakte van den Bol verheven; de geheele DilTertatie is gefcliikt om dit begrip 
te onderfteunen : gelyk deze hoogten of verhevenheden van eene ftevige zelf- 
ftandigheid moeften zyn, zo merkt de Hr. Scheuchzer aan, dat God dezelve niét 
nam dan uit die plaatfen , daar veele Steenen waren ; dit is de reden, zegt hy, 
dat die Landen , daar veele Steenen gevonden worden , gelyk Zwitzeriand , tevens 
zeer Bergagtig zyn , en dat integendeel die Landen , daar men niet dan Zand , of 
Kley-aarde, zelfs op eene vry groote diepte , vindt , byna geheel zonder Bergen 
zyn. Zie deHiJioire de l'yJcaclémie Ao. lyoS.pag. 32. 
Deze Schryver heeft, meer dan eenige andere, het gebrek van de Natuurkunde 
met de Godgeleerdheid te willen vermengen, en fchoon Hy ons eenige goede waar- 
neemingen heeft gegeeven , is het Syftematifch gedeelte zyner werken egter nog 
flegter dan dat van allen, die hem voorgegaan zyn ; hy heeft zelfs belagchelyke 
declamaties en boerteryen over dit Ihik gemaakt. Ik behoef zyne Fijfchcn-klagt, 
Fifcium querela, hier van flegts ten voorbedde by te brengen, zonder te fpreeken 
van zyu groot werk,’t welk uit verfcheiden deelen in folio beftaat, enden naam 
draagt van Phyfica Sdcra , of Heilige Natuurkunde; een kinderagtig werk , en ’t 
welk minder fchynt gefchikt te zyn om de Menfchen bezig te houden , dan om 
Kinderen door de plaaten en afbeeldingen, welke men daarin, buiten nood, en 
zonder oogmerk, ingedrongen heeft, tydkorting te verichaffen. 
Stenon, en eenige anderen na hem, hebben de oorzaak van dc ongelykheden 
op de oppervlakte der Aarde toegefchreeven aan byzondere Overfh'oomingen , 
aan Aardbeevingen , aan Schokken, aan inftortingen , enz., maai' de uitwerkzeR 
dier tweede oorzaaken hebben niet dan eenige ligte veranderingen kunnen vóórt- 
brengen. Wy ftaan die zelfde oorzaaken toe na de eerfte oorzaak, welke de Fb en 
Vloed, en de^ beweeging der Zee van ’t Ooften naar ’t Weften is; Stexon, of de 
^deren hebben geene Theoiie , Klfs geene algemeene waarneemingen, over 
dit onderwerp gegeeven.. Zie de DilTertatie, De üolido intra Sdidum, &c. 
Ray beweert, dat alle de Bergen door Aardbeevingen zyn voortgebragt, en hy 
heeft eene verhandeling gefchreeven om dit te bewyzen; wy zullen onder het Ar- 
tikel van yuurfpuwende Bergen doen zien hoe weihig gronds dit gevoelen heeft. 
Wy kunnen niet voorby aan te merken , dat de meefte Scbryvem , daar wy van 
