122 
>» 
5 > 
» 
Ï5 
ï) 
55 
D£ NATUURLYKE HISTORIE. 
ven wordt dieper in te dringen, waar door op het laatR die laag Pianten-aai-de vaa 
13 voet dikte is voortgebragt. 
Ik zal hier niet onderzoeken, of de roodagtigc kleur der Planten -aardens, wel- 
ke ook de kleur van het Slib van den Dauw en de Regens is, niet voórtkoome van 
het Yzer, dat daar in bevat is; dit onderwerp, het welk van eenig belang is, zal 
m ons Stuk over de Delfftoften onderzogt worden; het is ons genoeg de formatie 
van de bovenfte laag der Aarde , zo als wy dezelve begiypen , voorgedraagen te 
hebben, en wy zul en door andere voorbeelden toonen , dat de formatie der bin- 
nenite laagcn niet uan het werk der Wateren kan zyn. 
” den Aardbol zegt Woodwaiud , die biiitenfte laag , waar 
op Menlchen enDicren gaan , die ten vooiTaadfchuur dient voor de fonnatie 
van Geweien enDicren, bellaat voor het grootftc gedeelte uit gegroeide of dier- 
lyke zejfftandigheid, welke in eepe geduurige beweeging en verandering is. Alle 
de Dieren en ahe de GewalTen , uie van de Scliepping der Wereld af bcRaan heb- 
ben, hebben altoos by opvolging de Stof, daar zy uit faamgefteld zyn, uiede- 
_ ze laag gctrokKcn, en zy hebben, by hun Sterven, die geleende Stoffe weêi-'^e- 
>5 gceven ; zy blyft daai altoos gereed om op nieuivs hernoomen en gebruikt te 
,, worden, om wedeiom vmor andere lighaamen tou dezelfde foort, aan de v’ori- 
,5 gen opvolgende , te dienen , zonder dat dit ooit behoeft afgebrooken te wor- 
” r h'gliaam uitmaakt , is bekwaam en natuurlyk ce- 
,, fchikt om een ander lichaam i'an die foort te maaken.” (Zie Efjhi furPhifi 
Nat &C’pag 136.) In de onbewoonde Landen, in dc plaatfen, alwaai- men geen 
hout hakt , alwaar de Dieren cie 1 lanton niet afecten, vermeerdert deze laag van 
rlanten-aarde met der tyd tot cene zeer aanmerkelyke hoogte ; in alk Boflehen 
en zelfs in che, welken men hakt , is ’er een laag Planten-aardc van 6 of 8 duim 
dikte, die met geformeerd is dan uit de bladen, de kleine takjes en de ballen die 
nedergeval en en verrot zyn. Ik heb dikwils waargenoomen op eenen ouden ioo- 
ten weg, ten tyde der Romeinen, zegt men, gemaakt, en die Bourgonl in^en^^ 
!k doorloopt , dat ’cr op de Steenen, daar deze wei^ me- 
d gemaakt IS , ewi laag zwarte Aarde van meer dan een voet dikte vmrgadérd is, 
waarin werkelyk Boomen van eene vry aanmerkelyke hoogte grocijen , en deze 
laag beitaat met dan uit zwarte Pianten- aarde, door de bladen, de ballen, en het 
hout, dat neergevallen en verfot is, geformeerd. Gtrlyk de Planten, voor haare 
voeding , veel meer zelffiandigheid , uit de Lugt en het Water haaien dan uit de 
Aarde, zo gebeurt het, dat zy rottende aan de Aarde meer wedergeeven dan 7v 
daar uit gehaald hebben. Daarenboven een Bofch fluit en bepaalt het rcFen 
door de dampen te bepaalcn, dus zoude in een Bofch, dat men langen ted hkSr 
zonder daar aan te raaken , de l^aag Aarde , die voor den gi'oev de? Gewaffen S’ 
nen kan, aanraerkelyk vermeerderen; maar dewyl de Dieren minder am de Aard? 
wedergeeven, dan zy daar uit haaien, en de Afenfr-h^.,. ™®«2r aan dc Aarde 
voor vuur en andere gebruiken verteeren, zo volgt dat de cn planten 
aarde van een bewoond Land altoos moet ve 2 L™ 
Stn w VO ff"‘‘ ™ ™ ^ vllfandere Pro- 
rS- mS 7 . 7 bt^woonde Klimaat is , en al- 
ï f ^ het vaft Zont der Plantenen 
Dieren blyft, terwyl alle andere deelen vlug worden. 
