124 
DE NATÜÜRLYKE HISTORIE. 
Het gebeurt zelden , dat men zo diep graaft zonder Water te vinden» en dit 
geval is opmerkelyk in verfcheiden opzigten. Vooreerft zien \vy daar uit, dat 
het Zeewater geene gemeenfehap heeft met het binnenfte der Aarde door middel 
van doorfypeling , gelyk men gemeenlyk denkt. Ten anderen zien wy , dat 
men Schelpen vindt op honderd voeten diepte beneden de oppervlakte der Aarde 
in een land , dat reeds ten uiterften laag is , en dat bygevolg dc grond van Holland 
door bezonken Stoffen des Zeewaters , honderd voet verhoogd moet zyn. Ten 
derden kan men ’er een gevolg uit afleiden, dat die laag Kley-aai'de van 102 voe- 
ten dikte, en de laag Zand, die daar onder ligt, cn waarin men tot 3 1 voet gc- 
graaven heeft , en welker geheele dikte nog onbekend is, miflcliien niet verre af 
zyn van de cerJfle laag der oude cn oorfpronkclykc Aarde, zo als dezelve ten tyde 
haarer ecrfle Schepping was, en voor dat de beweeging der Wateren haare op- 
pervlakte veranderd hadr. Wy hebben in het vorige Stuk gezegd, dat, zo men 
de oude Aarde wilde vinden, men in de Noordlche Landen eer dan digt onder, of 
naar, den Equator graaven raoeft, in de laagc Landen eer dan op de Bergen of in 
verheven Landen. Deze voorwaarden zyn hier ten naaffen by, by malkanderen; 
het ware alleenlyk te wenfehen , dat men dit graaven verder hadt voortgezet , en 
dat men wift of ’er geene Schelpen of andere Zee-voortbrengzelen in <iie laag 
Kley-aarde van 102 voeten dikte, en die van Zand daar beneden, waren. Dit 
voorbeeld beveftigt hetgeen v;y gezegd hebben, te v/eeten, dat hoe dieper men 
in, de Aarde graaft, hoe dikker iaagen men vindt, het welk zig in mync Theorie 
natuurlyk laat verklaaren. 
Niet flegts beftaat de Aarde uit cvenwydige cn horizontaalc laagcn in de Vlak- 
ten cn in de Heuvels, maaj' dc Bergen zelve zyn doorgaans op die wyzc faainge- 
fteld. Men kan zeggen, dat die Iaagen daar duidelyker zyn dan in de Vlakten, 
om dat de Vlakten doorgaands nader overdekt worden met eene vry groote hoe- 
veelheid Zand en Aarde, welke het Water daar over brengt, en om de oude bed- 
dingen te vinden moet men dieper graaven in de Vlakten dan op de Bergen. 
Ik heb dikwils waai'genooracn , dat , wanneer een Berg gelyk , en zyn kruin 
waterpas is, dc laagcn of beddingen van Steen, daar dezelve uit beftaat, insge]}’ks 
waterpas zyn. Maar zo de kruin \'an den Berg niet horizontaal geplaatfi: is, en zo 
dezelve naar het Ooffen of naar eenigen anderen kant overhelt , zo hellen de 
Iaagen Steen insgelyks naai- denzelfden kant. Ik had verfcheiden Menfchch hoo- 
Tcn zeggen, dat gewoonlyk de banken of beddingen Steen een w’einig naar den 
kant van het Ooften overhellen , maar na dat ik zelf alle dc Steengroeven cn alle 
de ketens Rotfen , die zig aan myne oogen vertoond hebben , ondei-zogt heb , heb 
ik bevonden, dat dit begi-ip val’fch is, cn dat de Iaagen of banken Steen niet naar 
den kant van het Ooften hellen , dan wanneer de kruin des Bergs naai- denzelfden 
kant helt; en dat integendeel , zo de ki-uin naar den ksnt \'an ’t Noorden, van ’t 
Zuiden, of naar eenigen anderen kant laager wordt, dc beddingen Steen ook naar 
den kant van ’tNoorden, van’t Zuiden, van ’t Wellen, enz., hellen. Wanneer 
men de Steenen, en de Marmers uit de groeven haalt, geeft men wel acht om de- 
zelve volgens hunne natuurlyke plaatzfng te fcheiden , en men zoude zelfs geene 
den zegt , met opmerking te leezen de Natuurlyke Hiftorie van Holland van den Hr. J- 1-* 
van Be8.kh£t. Ilde Deel^ 4de Hoofdft. bladz. 95, enz. byzonder bladz. ns-i enz.) 
