128 
DE NATUURLYKE HISTORIE. 
deze gebeurtenis aan, en hy voegt ’er verfcheiden aanmerkingen by, welks wy in 
de volgende Stukken zullen voordraagen. 
Zo men onder het reizen op de gedaante der Landeiyen , de plaatfing der Ber- 
gen, en de bogten der Rivieren acht geeft , zal men bemerken, dat de tegenover- 
geftelde Heuvels niet flegts uit dezelfde Stoffen , op het zelfde waterpas liggende, 
beftaan, maar dat zy zelfs ten naaften by even hoog zyn; ik heb die gelykheid 
van hoogte opgemerkt in de plaatièn, alwaar ik gereild heb; ik heb dezelve over- 
al aan de beide zyden ten naaften by even eens bevonden , byzonderlyk in de be- 
flooten Valeijen, en die op haar meeft flegts een vierde of een derde van een myl 
in de breedte hebben. Het is vry moeijelyk, de hoogte der Heuvels en derzelver 
gelykheid, met eenige nauwkeurigheid te beoordeelen, om dat het gevaar van door 
het gezigt , en door het ooi-dccl mifleid te worden, hier even zeer te vreezen is. 
Wanneer men eene Vlakte, of cenigen raderen watcrj.ias liggenden grond, die zig 
zeer verre uitfti'ekt, befchouwt, fchynt dezelve zig te verheffen, en wanneer men 
in tegendeel de Heuvels van verre befchouwt, fchyncn zy te daalen. Het is hier 
de plaats niet om wiskundige reden van dit verfchil te geeven. Aan den anderen 
kant is het zeer moeijelyk met een enkelen opflag des oogs te beoordeelen , waar 
het midden cener gi’ootc Valey zy , ten zy daai- eene Rivier door loop ; terwyl in 
de beflooten Valeijen het berigt der oogen minder twyffelagtig en het oordeel ze- 
kerer is. Dat gedeelte van Bourgonje , ’t welk begreepen is tuffehen Auxerre, 
Dyon, Autun , en Ber aan de Seine , en waar van een groot gedeelte de Bailliage 
van den Berg genaamd wordt, is een der verhevenfte ftreeken van Frankryk. Van 
den eenen kant vloeijen van de meeften dezer Bergen, welke flegts van de t^veede 
orde zyn, en die men niet dmi als hooge Heuvels moet befchouwen, de Wateren 
naar den Oceaan, en van den anderen kant naar de Middellandlche Zee: daar zyn 
punten van verdeeling, gclyk te Sombernon , Pouilli in Auxois, enz., alwaar- men 
de oogen onvcrfchillig naar den Oceaan of naar de Middellandfche Zee kan wenden; 
dit hooge Land is met verfcheiden kleine Valeijen , vry beflooten , en meeft allen 
met grootc Beeken , of kleine Rivieren befproeid , doorfneeden. Ik heb duizend 
en duizendmaal de wederkcerige overeenkomft der uitljrringende en inlpringende 
hoeken op malkandcrcn paflènde waargenoomen , en ik kan verzekeren , dat ik 
overal de eerfte bevonden hebbe nauwkeurig op de laatfte te flaan , terwyl de hoog- 
ten tevens aan weerskanten byna gelyk zyn. Hoe meer men voortgaat in het 
hooge Land, alwaar de punten van verdeeling zyn, daar wy ftraks van Ipraken, hoe 
hoogcr dc Bergen worden ; maar deze hoogte is aan beide kanten der Valeijen al- 
toos dezelfde , cn dc Heuvels verheften of zakken gelykelyk ; ik heb altoos opge- 
merkt, dat men zig aan het uiterfte der Valeijen in“’t midden der breedte plaatfen- 
de, de kom van dc Valey omringd zag van Heuvels , welker hoogte gelyk was; ik 
heb die zelfde waarneeming in verfcheiden andere Provintien van Frankryk gedaan. 
Het IS deze gelykheid van hoogte in de Heuvels, die de Vlakten in de Bergen 
maakt, deze Vlakten forraeeren, om zo tefpreeken, verheven landen boven an- 
deie landen; maar de hooge Bergen fchynen zo gelvk niet in hoogte, zy loopen 
meeft al in punten , en onrcgelmaatige pieken uit; èn ik heb , verfcheidenmaaJen 
het Alpifch en het Apenynfch gebergte dóórtrekkende , gezien, dat het bykans on- 
mogelyk is de gelykheid of ongelyklicid van de hoogte der tegenoverftaande Ber- 
