130 DE NA TU URL YKE HISTORIE. 
king op malkander volgen , maar als by toeval en onverfchillig op den anderen 
geworpen zyn. 
Ondcrtuflchcn moet deze toevalligheid zelve aan zekere regels en wetten ge- 
bonden zyn , welken men niet kan kennen , dan door de kanfen op te neemen , 
en de waaifchynlykheid der gillingen te waardeeren. Wy hebben gezien , dat , vol- 
gens onze hypothefe over de formatie van den Aardbol, het binnenfte der Aarde 
van eené tot Glas gebrande Stof moet zyn, gelyk aan onze Glas-aaitige Zanden, 
die niet danbrokjes of fchilfers Glas zyn , en waai- van de Kley- en Leem -aarden 
millchien niet dan gefcheidene uitwerpzels of Scoria zyn ; volgens deze ondcrftel- 
.ling moet de Aarde in haar middelpunt , en byna tot aan haaren buitéitften omtrefc 
beftaan uit Glas , of tot Glas gebrande StolFe , die byna het geheele binnenfte ge- 
deelte inneemt , en boven op deze Stofte moet men Zanden , Kley -aarden , en an- 
dere Scork of fchuimen van Glasgeworden Stoffe vinden. Dus was de Aai'de, in 
haar vroegRen Raat befchoiiwd, ecrR een pit van Glas of Glasgeworden Stof, van 
eenen klomp, gelyk het Glas, of verdeeld gelyk liet Zand, het welk afhangt van 
den verfchillenden trap van hitte , welke deze Stoffe beproefd heeft; boven deze 
Stoffe waren de Zanden, en eindelyk de Kley-aarden; het Slib der Wateren en der 
Lugt heeft den buitenRen omflag voortgebragt, welke meer of minder dik is vol- 
gens de ligging van den grond , meer of min gekleurd volgens de verfchillende 
vermengingen van het Slib, van de Zanden, en de verbryzelde doelen van Dieren 
of Planten, en meer of minder \Tiigtbaar naar den overtdoed of fchaarsheid dier 
zelfde deelen. Om te doen zien, dat deze onderRclling,- ten opzigte van de for- 
matie der Zanden en Kley-aai-den , niet zo willekeurig of zonder grond is , als 
men zig mogelyk vei-beelden zoude , hebben wy geoordeeld by het reeds gezegde 
eenige bj^zondere aanmerkingen te moeten bjwoegen. 
Ik bcgryp dan dat de Aarde , in haaren eerRen Raat, een Bol, of liever een 
fchyfagtigc Bol, was van Glasgeworden Stof, van een zeer vaR Glas, bedekt, zo 
men wil ,met eene ligte en vryfbaare korR, uit het fchuim van de gefmolten Stof, 
of uit een wezendlyke puimRccn beRaande. De beweeging en roering der Wateren 
en der Lugt verbryzeldcn die korR van fponsagtig Glas, die puimReen, die aan de 
oppervlakte was, wel haaR en bragten dezelve tot Sof; van daar de Zanden, die, 
zig vereenigenden, vervolgens de Gres of Zand-Reen en de Rotten, of ’t geene het 
zelfde is , de Kcy-Reenen in groote klompen voortbragten, die , zo wel als de Key- 
Reenen in kleine klompen, hunne hardheid, hunne kleur, of hunne doorlchynend- 
heid , en de verfcheidenheid hunner toevallige eigenfehappen verfchuldigd zyn aan 
de verfchillende trappen van zuiverheid cn aan dc fynheid der koiTel van de Zan- 
den, daar zy uit beftaan. 
Die zelfde Zanden, welker oorfpronkclyke doelen zig door middel van het vuur 
vei eraigen , tamenloopcn , en een hai-d zeer vaR lighaam uitmaaken , het welk 
doorfchynenderis, naar maate het Zand eenflagtiger was, die zelfde Zanden, zeg 
ik, wanneer men dezelve dap-entegen lang aan de Lugt bloot Relt, gaan los en 
ontbinden zig door de fcheiding en aficWlfering der kleine blaadjes, waarvan zy * 
geformeerd zyn ; zy beginnen Aarde te worden , en het is dus , dat zy de Leem- 
aarden en de Kley-aarden hebben kunnen formeeren: dit Stof, dan eens van eene 
helder geele Ideur , dan weder gelyk aan Zilver-zand, daar men zig van bedient om 
het fchnft te droogen , is niet anders daq een zeer zuiver Zand, op zekere wyze 
