BEWYZEN VOOR de BEsCHoüwI^^G den aardkloot. VIIL St. 135 
3i en de Philofophen zelve , zo zy anders den naaid Van Philofophen verdienden , 
), befchouwden dezelve met eene onkundige verwondering, of eene ligte en wer- 
,, kelooze oplettendheid; dit alles was dcrhalven voor de bevordering der wceten- 
„ fchappen verboren. EenPottebakker, die geen Griekfch of Latyn verftondt , 
„ was de eerfte Ca) , die tegen het einde der i6de Eeuw in Parys dorft zeggen, en 
„ in ’t aangezigt van alle de Geleerden zeggen, dat de gegraaven Schelpen door 
„ de Zee vooimaals neêrgelegd waren in de plaatièn , daar zy thans gevonden 
„ worden; dat Dieren, en byzonderlyk Yiflchen , aan de gefigureerde Steenen 
5, alle hunne verfchillende figuuren gegeeven hebben , enz. , en hy daagde ftóut- 
„ moedig de geheele fchool van Aristoteles uit, om zyne bewyzen aan te tas- 
j, ten; het is Bernard Palissy, een Xaintpnger, zulk een groot Natuurkundi- 
„ ge als de Natuur alleen een menfeh maaken kan ; ondertuffehen heeft zyn Sys- 
„ tema bjma honderd jaaren, als geflaapcn, en de naam zelf van den Auteur is 
,, byna geftorven. Eindelyk zyn de denkbeelden van Palissy weder ontu^aakc 
,, in den geeft van verfcheiden Geleerden , zy hebben het fortuin gemaakt, ’t 
„ welk zy verdienden ; men heeft zyn voordeel gedaan met alle de Schelpen , met 
„ alle de gefigureerde Steenen , wellïe de Aarde heeft opgeleverd , miflehien zyn 
„ dezelve alleenlyk al te gemeen geworden in onze dagen , en de gevolgen welke 
„ men daai‘ uit trekt, loopen g»vaar van weihaaft al te onbetwiftbaar te worden. 
„ Desniettegenftaande moet het verfchynzel zelfs nu nog verwonderlyk voor- 
,, koomen, het welk thans het onderwerp der waarneemingen van den Hr. de 
„ Reaümur uitmaakt; te weeten eene maffa van 130,680,000 teerlingfche roe- 
„ den van 6 voeten , onder de Aarde gevonden , en geheel uit Schelpen , of brok- 
,, ken van Schelpen, zonder eenige vermenging van wcemdeStofFe, ’tzy Steen 
s, of Aai'de , of Zand. , beftaande ; nooit hebben tot dus verre de gegraaven, 
n Schelpen zig in zulk eene verbaazende hoeveelheid vertoond, en nooit heeft 
„ men dezelve, fchoon in eene mindere hoev^eelheid, geheel zonder veiTncnging 
j, gevonden. liet is in Touraine , dat die verbaazende verzameling , op meer 
„ dan 36 mylen van de Zee gevonden wordt; men kent dezelve daar, om dat de 
„ boeren van dezen oord gebruik maaken van deze Schelpen , welken Zy uit den 
„ grond haaien , en over hunne landeryen brengen, om dezelve even als met Mer- 
„ gel, te bemeften, welke landeryen buiten dit behulp onvrugtbaar zouden zyn. 
,, Wy laaten het voor den Hr. de Reaumur over te verklaaren , hoe dit mid- 
„ del, vry byzonder, en in fchyn, vry vreemd, een goed gevolg voor de viupt- 
„ baarheid des lands voortbrenge, en wy bepaaien ons tot het verwonderlyke van 
» zulk een grooten hoop Schelpen. 
„ Het geen men uit de Aarde haalt, en het geen daar gemeenlyk flegts op 8 of 
j, 9 voet diepte onder ligt, zyn flegts brokken van Schelpen , maar zeer kenbaar , 
„ ^t zy gedeeltens daar van zyn ; want de groeven zyn daar duidelyk in te zien , 
„ alleenlyk hebben zy haaren luifter en vernis verlooren , gelyk bykans .alle de 
5, Schelpen, die men in de Aarde vindt, als die langen tyd begraven moeten zyn 
(a^ Ik kan niet nalaaten aan te merken, dat bet pevoelen van dezen Palissy , reeds bet 
gevoelen der Ouden geweeft was. „ Concbulas , arenas , buccinas , calculos vavié in'eöos 
frequemi folo, quibusdam etiam in montibus reperiri, certiim fieri m maris alluvione eos 
„ coopertos locos volunt Herodotus. Pi ato, Strabo, Seneca, TertüLLJAKüs , Puitarchls» 
ï*>PviDiüS,& alii,” Vid. Dausqui, Terra & ^qua pag. 7. 
