BEWYZEN VOOR de beschouwing van den AARDKLOOT. VIII. St. 139 
natuur als de Rotsfteen , en het is ’cr inderdaad alleenlyk het.flytzel en de afval 
van celyk het kalkaartigSteen-zand niet dan het flytzel van de Hardfteen en witte 
Bijjfieen is. Voor het overige zya de Rotsfteen en de Graniet-fteen eene en dezelf' 
dezelfftandigheid, maar ik heb die twee benaamingen geoordeeld te moeten ge- 
bruiken, omdat ’er veele lieden zyn die daar twee verfchillende Stoffen van m^- 
ken ; het is eveneens met de Key-fteenen en de Zand-fteenen in groote maffa , ik 
befchouw dezelve als fooiten van Rotsfteenen , of van Graniet-fteenen , en ik noem 
hen Key-fteenen in groote malfa , omdat zy, even als de Kalkaartige fteen, 
gen gefchikt zyn, en om hen te onderfcheiden \'an de Key-fteenen, en Zanffitee- 
nen, welken ik noem in kleyne maffa’s , die de ronder Key-fteenen , «n de Zand- 
fteenen zyn; wellcc men verdeeld en verlpreid vindt, en welker banken met ver- 
volgen , en geene doorloopende groeven van eene zekere uitgeftrektheid maaken. 
Deze Zand-fteenen en deze Key-fteenen zyn eene laatere formatie, en hebben met 
den zelfden oorfprong als de Key-ftcenen en de Zand-fteenen in gi-oote maffa, die 
by laagen gefchikt zyn. Ik verfta door de benaaming van Ley met flegts de blauwe 
Ley, die by al de wereld bekend is, maar ook de witte , gryze, roodagtige l.mjen, 
en alle de Schiftuffen; deze Stoffen worden geraeenlyk onder de gebladerde Kley- 
aarde gevonden, en fchynen inderdaad niet dan Kley-aarde te zyn, waar van de ver- 
fcliillende kleine laagen onder het droogen een vaft lighaam gemaakt hebben. De 
Steetikoolen 5 de Engelfche Steenkoolen 5 het Git 5 zyn Stoffen 5 die ook tot de Kley- 
aarde behoorenden welke men onder de gebladerde Kley-aarde of onder de Leyen 
vindt. Door het woord Tuf-fteen , verfta ik niet flegts de gewoone Tuf-fteen , die 
zigmet gaten, en om zo te fpreeken , geledigd , vertoont, maar ook alle laagen 
fteen, die door de aangevoerdc Stof der ftrooraende Wateren gemaakt zyn. Alle 
de Stalaktiten, alle de bekorftingen , alle de foorten van fmeltende fteenen, alle 
deze foorten, zeg ik, zyn ongetwyffcld nieuw, en groeijen dagelyks. De luf-fteen 
is niet dan eene verzameling van fteenmaakende Stoffen , waiuin men niet eene 
onderfcheiden laag bemerkt ; deze Stof is gèmeenlyk in kleine holle Cylinders ge- 
fchikt, die onregelmaatigc groepen maaken, en geformeerd zyn door de druppen- 
de Wateren aan den voet der Bergen of in het hellen der Heuvels , die Marmer, of 
weeke en Icalkaartige fcecnbcddingcn bevatten; de geheele maffa dezer Cyhnders, 
die een der ondcrfcheidende kenmerken van deze foort van Tuf-fteen maalcen, is 
altoos of fchuinfch, of op en neder, volgens derigting der kleine ftraaltjes water, 
die dezelve formeeren ; die foorten van op fchuim loopende groeven hebben geen 
Verder gevolg .; haare uitgeftrektheid is zeer bepaald in vergelyking der gewoone 
groeven , en zy is gefchikt naar de hoogte der Bergen, 'die haar de Stof haarer 
groey verlchaffen. Gelyk de Tuf-fteen dagelyks nieuwe fteenmaakende lappen ont- 
vangt, zo venvarren zig die kleine Cylindrifche kolommen, die veel tulTchenruim^ 
te tuffehen malkandcren overlieten, cindelyk te faraen , en met der tyd wordt alles 
faamgepakt, en vaft; maar deze Stof ki'ygt nooit de hardheid van fteen, het is dan 
het geen Agricola noemt Mars^a tafacea fftulofa. Men vindt gemeenlyk in dezen 
Tuf-ftcen veele iiidrakzcls v^an bladen van Boomen, en van Planten, van de foort 
der geenen, welke de grond dier ftreeken voortbrengt; men vindt ’er ook vry dik- 
wils zeer wel bewaarde Land-fchelpen in , maar nooit Zce-fchelpen. De Tuf is dan 
Eekerlyk eene nieuwe Stof , die in de klaffe der Stalaktiten der fmeltende fteenen, 
lier bekorftingen , enz. , geplaatft moet worden ; alle deze ftieuwe Stoffen zyn foov- 
S z 
