BEWY2yEN VOOR de beschouwing van den AARDKLOOT. EX. St. igg 
bewyzen voor de beschouwing 
VAN DEN AARDKLOOT. 
NEGENDE STUK. 
De oneffenheden op de oppervlakte der Aarde. 
B oneffenheden , die op de oppervlakte van den Aardkloot zyn , welke 
ƒ I") men als eene onvolmaaktheid in de figuur van onzen Bol zoude kunnen 
^ befchouwen, zyn tevens eene gunftige , en zelfs noodige fchikkmg, om 
grosi Gn het leven op de V^eveld te onderhouden* Men behoeft 5 om 
hier van overtuigd te worden, zig flegts een oogenblik te verbeelden, wat de We- 
reld zyn zoude , zo haare oppervlakte glad en effen ware, en men zal drabemer«. 
ken, dat , in plaats van die aangenaame Heuvels , waar van zuivere Wateren ne- 
derftroomen , die de Aarde met een liefelyk groen bedekken , of het zdve daar 
op onderhouden, in plaats van die ryke en vrolyke Landeiyen, daar Menfchen en 
Beeften een overvloedig voedzel vinden , eene doodfche Zee den geheelen Aardbol 
bedekken, en dat dezelve , van alle zyne eigenfchappen , geene andere betouden 
zoude dan die van eene duiftere , verlaaten Planeet te zyn , die, op haai' belt, aan 
eenige VifTchen verblyf en onderhoud verfchaffen konde. 
Maar behalven de zedelykc noodzaakelyklieid , die maar zelden tot be\vys moet 
gebezigd worden in de Wysgeerte, is ’er eene natuurkundige noodzaakelykheid , dat 
de oppervlakte der Aarde "oneffen zyn moet ,namelyk omdat, fchoon wy haar zelfs 
volmaakt effen en gelyk in haaren eerften oorfprong onderftellen mogten , de be* 
weeging der Wateren ester , de onderaardfche Vuuren, de Winden, en andere uit- 
wendige oorzaaken , by verloop van tyd toch zodanige onregelmaatigheden , als 
wv thans zien , zouden voortgebragt hebben. Aa 
De grootfte oneffenheden zyn de diepten vm den Oceaan, vergdeeken ^ 
verhevenheden der Bergen; die diepte van den Oceaan is zeer verfcbillende , zelfs 
op groote afflanden van de Landen ; men wil , dat ’er plaatfen zyn, die ecim my 
diepte hebben , maar dat is zeldzaam , en de gewoonfte diepten zyn van o o to t 
150 vademen. Dc Golven en Strecken, die digt-by de kullen liggen, zyn merkelyk 
minder diep , cn de Straaten zyn gemeenlyk die plaatfen der Zee, alwaar zy de 
minfte diepte heeft. 
Om de diepten der Zee te peilen bedient men zig gemeenlyk van een fluk lood 
van 30 , of 40 ponden , het welk men aan een lyn vafl maakt. Die manier is zeer 
goed voor gewoone diepten, maar wanneer men groote diepten moet pylen , kan 
men zig ligtelyk vergiften, en geen grond krygen , daar evenwel grond is voor de 
lengte der lyn; de reden is deze, omdat de iyn foortelyk ligteris dan het Water, 
waar uit noodwendig moet vooitvioeijen , dat die lyn, zeer languitgevie rd zynde, 
V 2 
