‘BEWYZEN VOOR de beschouwing van dzn AARDKLOOT. EX. St. 157 
altTfltnAPn zvn de Bergen tuffchen de Keerkringen verhevener dan die der gemaatig- 
ijtrfftreeken, en deze meer dan die der koude Lugtftreeken, zodat, hoe meer 
men S Equator nadert , hoe grooter de ongclykheden van de oppei-vlakte der’ 
Se zvn- die ongelykliedcn , Ichoon zeer aanmerkelyk ten onzen opzigtc, zyn 
*^;e?"ièts7wSme„ dezdve met den 
Icïïd roeden of agttien duizend voeten verfchil op een middellyn\an dnc duizend 
mylen, geeft flegts eene ongclyklicid van eene roede of zes voeten op eene gehee- 
le is te zeggen , van één voet op twee duizend twee honderd ''Of , het 
welk op een kloot van twee en een half voet middellyn met het 
eene linie uitmaakt. Dus is de Aarde , wellter oppervlakte ons voorkoomt doo - 
fneeden te zyn door eene vervaaidyke diepte van Zeen en eene verbaazcnde hoo£e 
van Bergen , ten opzigtc van haar gdieelen klomp egter , flegts hgtclyk gegroefd m 
zo weinig merkbaarc oneffenheden, dat zy gcene verandering m de gedaante van 
den kloot kunnen raaaken. ■ r „ nn dp Fi- 
In dc Vafte landen zyn de Bergen doorgaaiida , ‘^n^aaken ketene^^^^^^^ 
landen fchynen zy meer afgebrooken en op haar zelve ffaandc, Z3 verbetten zi 
Senlyk boven de Zee in de gedaante van een Kegel of Pyi-am.de, en men noemt 
hen Piekra De Piek vanTcndriffc op het Eiland Ferro is eene der hoogfte Bergen 
vnn den Am-dbodern., zv heeft byna anderhalve myl loodregte hoogte boven het 
TteSsil t e • 1 E?kl Sainlceorge in eene der Azores , de Piek d^m m 
het Eiland Ceylan , zyn ook zeer hoog. Alle deze 
malkanderengeftapdd, en zy braaken Vuur, 
len en Steenen uit hunne toppen ; daar zyn zelfs Eilandc , Helena het 
dan punten van Bergen gehouden kunnen worden , gel>k het Eiland St. Helena, net 
Eiland de TAfcenfion , de mceffe Kaïiarifche Eilanden , cn de Azores; cn wy ui - 
ten aanmerken, dat in de mcetten der Eilanden , der Voorgebergten, en ^r and 
Landen in Zee uitfpringende , het middclfle gedeelte altoos het hoogfte is , en dat 
zvimeenly^^^^^^ hunne grootje lengte verdee- 
l/n in tweën zyn gefcheiden , gelyk in Schotland de Berg Gransbain, diezig van 
irooften naai- ’t Weften uitftrekt , cn het Eiland Groot -Britanje in twee deelen 
het i. 
^ 0 "*"^ ’ rfyk men z'fct verieSn ™1 in hoogte ; de Heuvels ^ de laag- 
fto^knTen’, IXSkooken de middelnmatig veiheven Bergen die gevolgd 
wordli derdl. rang van nog hooger Bergen, dewelke, geljdt ab de von- 
een semeenlyk Boomen , en Planten draagen , maar die , noch de eene noch de an 
^i-e m,ene Bronnen , dan om laag vcrfchaffen ; eindelyk de hoogfte rvin alle Ber- 
ven zyn die, wa-arop men niet dan Zand, Steenen, Key-fteenen, en Kotten vmdt, 
welker punten zig dikwils tot boven de Wolken verheffen; het is juift aan den voet 
«on dezeRotfen, dat men kleine ruimten , kleine vlakten, diepten, Poorten van 
Valeüen vindt , alwaar het Regen- en Sneeuw-Watcr, en het Ysgeftuit worden, 
en Moeraffen , Meiren , Fonteinen , formceren , waar.uit dc Rivieren haaren oor-- 
fpi-ong hebben. («). . 
Ca). Zk Lettres PbiJof.für lafortnation d^Shs, &'c. p, 
15,8,'- 
