BEWYZEN VOOR dk beschouwing van den AARDKLOOT. X. St. 1Ö5 
het is om eene andere reden» namelyk om dat ’er verfcheiden lange ketens Bergen 
zyn evenwydig met malkander, welker rigting van het Weften naar het Oolten 
ftrekt, en dat de Rivieren en andere Wateren verpligt zyn de tuflchenruimtens W 
volgen, die deze ketens Bergen afTcheiden; bygevolg een enkele keten Bergen zig 
van het Noorden naai* het Zuiden ftrekkende, zal Rivieren voortbrengen, welker 
rigting de zelfde zal zyn, als die do: Rivieren, welke uit verfcheiden ketenen Ber- 
gen loopen, waar van de gemeene ftrekking Ooft en Weft is, en het is om deze 
byzondere reden , dat de iSvieren van Amerika deze rigting hebben , zo wel als 
die van Europa, van Afrika, en van Afia. 
Gemeenlyk beflaan de Rivieren het midden der Valeijen of liever het laagfte ge- 
deelte van den grond, tulTchen de beide Heuvels of tegenoverftaande Bergen be- 
greepen; zo de beide Heuvels, die aan weerskanten der Rivier zyn, elk eene, ten 
naaften by, gelyke fchuinfchte hebben, bedaat de Rivier omtrent het midden der 
Valey die tulTchen de Heuvels in is; het zy deze Valey breed of fmal zy, zo d.e 
helling der Heuvels, of der verheven Landen , die aan weerskanten liggen , ten 
naalten by gelyk , of gelyk is , zal de Rivier het midden der Vlaltte beflaan ; inte- 
gendeel zo een der Heuvelen eene fteiler helling heeft dan de ichuinlchte van den 
tegenoverftaanden Heuvel, zal de Rivier niet meer in het midden van de Valey zyn, 
maar zy zal des te digter by den fteilften Heuvel zyn, als deze meerdere fteilte die 
van den tegenoverftaanden kant overtreffen zal; het laagfte Land van de Valey is 
in dit geval niet meer in ’t midden der Valey, het is veel nader by den Heuvel, die 
Ileiler afloopt , en het is om deze reden , dat de Rivier daar ook digter by k. In 
alle plaatfen , alwaar aan de eene zyde der Rivier zeer fteile Bergen of Heuvels zyn 
en aan den anderen kant verheven Landen, die zagtelyk afhellen, zal men altoos 
bevinden, dat de Rivier aan den voet dier fteile Heuvelen vloeit , tot dat 'eraan 
den anderen kant andere Heuvels zyn, welker helling fteil genoeg is , om te weeg 
te brengen, dat het laagfte punt van den grond verder af koomt, dan het te voren 
was, van den eerfegedagten fteilen Heuvel. Het gebeurt gemeenlyk, dat de hel- 
ling van den fteilften Heuvel in vervolg van tyd afneemt en minder fteil wordt, 
om dat de Regens de gronden al te menigvuldig affpoelen , en met veel meer ge- 
weld nedervoeren van eene fchielyk neergaande, dan van eene zagtelyk afloopendc 
fchuinfchte; de Rivier is dan genoodzaakt van bed te veranderen, om de laagfte plaats 
van de Valey weder op te zoeken. Voegt hier by, dat, gelyk alle Rivieren zwellen 
en van tyd tot tyd overfti*oomcn,zy Slibben in verfcheiden plaatfen overvocren en 
nederleggen,en dat ’er dikwils Zand in haare bedding wordt opgehoogd, waar door 
zy verpligt zyn te rug te vloeijen, en haare rigting te veranderen. Het is vry ge- 
meen eene menigte oude beddingen van eene Rivier in de Vlakten te vinden, in- 
zonderheid zo dezelve geweldig , en aan mcnig\'uldige overftxoomingen onderhevig 
is , en zo zy veel Slib cn Zand mede voert. 
In de Vlakten cn in de groote Valeijen, alwaar de groote Rivieren loopen, is dc 
bodem van het bed der Rivier gewoonlyk de laagfte plaats der Valey, maar dikwils 
is de oppervlakte van het Water der Rivier verhevener dan de Landen, welke aan 
die der oevers van de Rivier grenzen. Laat ons, by voorbeeld, onderftellen , dat 
eene Rivier gelyks-oevers zy, dat is te zeggen, dat de oevers en het Water van 
de Rivier dezelfde hoogte hebben of waterpas zyn , en dat het Water kort daar na 
aan beide kanten begint over te loopea , dan zal de Vlakte welhaaft in eene groote 
J. Ded, Y 
