DE NATUÜRLYKE HISTORIE. 
van den grond. Daar i5,zelfs iets meer, te weeten, dat, zo een Rivier eene zeer 
groote fnelheid hadc verkreegen , zy dezelve niet flegts zoude kunnen bewaaren , 
fcrwyl zy over een wateipalièn grond liep, maar zelft in ftaat zoude zyn overee» 
flige verhevenheid te vloeijen , zonder zig aan vvcêrskanten veel te verfpreiden» 
of ten minften zonder eene groote overftrooming te maaken. 
Men zal midchien geneigd zyn om te denken, dat de bruggen, de kiften, en 
andere beletzelen , die men in de Rivieren maakt , de geheele fnelheid van den 
loop des waters merkelyk verminderen ; dit evenwel maakt flegts een klein ver- 
fclnl. Het water verheft zig op de ontmoeting van het voorfte gedeelte der bal* 
ken, beeren of bokken; die verhevenheid maakt, dat het door zyne zwaarte zo 
veel ftcrker werkt, het welk de fnelheid tuflchen de balken of andere afichutzelen 
doet toeneemcn, en wel des te meer, naar maate dezelve breeder, en digter by 
malkandercn , of de booten nauwer zyn, zo dat de vertraaging, welke deze hin- 
derpaalen in de geheele Ihelheid van den loop des waters t^eroorzaaken , byna on- 
merkbaar is; de elleboogen, debogtcn, de uitfpringcnde ftukken Lands , de Eilan- 
den verminderen ook de geheele Ihelheid van den loop des waters flegts zeer wei- 
nig ; het geen eene aannierkelyke vermindering in deze fnelheid voortbrengt is de 
vermindering des waters , gelyk integendeel de vermeerdering van het volumen 
water die fnelheid flerker dan eenige andere oorzaak vermeerdert. 
Zo de Rivieren altoos ten naaften by even vol waren, zoude het befte middel 
om de fnelheid des Avaters te verminderen , en om de zelve te beteugelen , hier in 
beftaan , dat men het Kanaal breeder maakte ; maar gelyk bykans aUe Rivieren 
onderworpen zyn om fterk te zwellen of veel te verminderen, moet men inte- 
gendeel, om haar te beteugelen, haar Kanaal vernauwen, om dat, by laag water, 
wanneer het Kanaal zeer breed is, het water , ’t welk in ’t midden vloeit, zig 
daar een byzonder bed uitholt, daar bogten maakt, en wanneer de Rivier zwelt, 
volgt bet water die rigtiiïg, welke het in dit byzonder bed genoomen heeft , het 
Itroomt dan met kragt tegen de oevers van liet Kanaal , het geen de bruggen ver- 
nielt en groote Ichaden veroorzaakt. Men zoude deze uitwerkzels de woede 
des waters ^deeltelyk kunnen voorkoomen, door van afftand tot afftand kleine 
golven ot inhammen in de Landen te maaken , dat is te zeggen , door den grond 
aan een der oevers tot op een zekeren afftand van de Rivier weg te graaven; en 
Op dat deze infiiydingen of golven voordeelig geplaatft mogen zyn , moet men die 
in den ftompen hoek van de bogten der Rivier maaken; want dan wendt de ftroom 
des waters zig af, en draait in deze kleine golven, het welk derzelver fnelheid ver- 
mindert. Dit middel zou millchien zeer goed zyn om het inftorten der bruggen 
voor te koomen op plaatfen , alwaar men geene fluitboomen of dwarsbalken by de 
bi-Uggen leggen kan; die dwarsbalken ftuiten dc werking van de zwaarte des wa- 
ters; de inhammen, daar v.'y van fpreeken, verminderen den ftroom; dus zouden 
ï^oSen-en^"^”^ uitwerkzel, namelyk de vermindering derztvaarte, 
j overftroomingen gefcliieden, verdient eene byzondere aan- 
u3gt. Wanneer eene Rivier zwelt vermeerdert de Ihelheid des waters gedurig meer 
en meer tot dat de Rivder begint over te ioopen , in dit oogenblik vermindert de 
ine neid des waters , waar door het toekoomt , dat wanneer de overftrooming eens 
begonnen is, dezelve verfcheiden dagen duurt, want fchoon ’er zelfs eene mindere 
