BEWYZEN VOOR de beschouwing van den AARDKLOOT. X. St. 175 
hoeveelheid waters na de overftrooming mogt afkoomen , dan ’er te voren was >. 
zoude de ovet^ooming evenwel plaats hebben, om dat dezelve veel meer afhangt 
van de vermindering der fnclheid van het water, dan van de hoeveelheid des wa- 
ters, dat afkoomt; zo dit zo niet ware, zoude men dikwils de Rivieren voor een 
uur of twee zien overftroomen, en dan weder binnen haarc oevers keeren, het 
welk nooit gebeurt; de overftrooming duurt integendeel eenige dagen lang, het 
zy dat de Regen ophoudt, of dat ’er eene mindere hoeveelheid water afkoomt, om 
dat de overih’ooming de fiielheid verminderd heeft , en om dat bygevolg de zelfde 
hoeveelheid waters in den zelfden tyd niet meer wordt weggevoerd , als te voren , 
het geen het zelfde is, als of ’er eene gi-ootere hoeveelheid afkwame. Men kan 
by gelegenheid van deze vermindering aanmerken, dat, zo het gebeurt, dat een 
bellendige wind blaalb tegen den flroom der Rivier , de overftrooming veel groo- 
t*r 2»1 zyn , dan zy buiten dat geweeft zoude zyn , om dat deze toevallige oorzaak 
de fnelheid des waters vermindert, en belet dat ’er minder worde weggevoerd, en 
dus weder, in zekeren zin, als te weeg brengt, dat ’er meer afkoomt; gelj’k in- 
tegendeel, wanneer de wind in de zelfde rigting waait die de ilroom der Rivier 
vol^ , de overftrooming veel minder zal zyn en fcliielyk afneemen. Zie hier wat 
de Hr. Granger wegens de overftrooming van den Nyl zegt. 
„ Het waflen van den Nyl en deszelfs overftrooming heeft de Geleerden langen 
„ tyd bezig gehouden ; de meeften hebben niets dan wonderlyks in de natuurlyk- 
„ fte zaak van de Wereld en welke men in alle Landen aanti-eft, gevonden. Het 
„ zyn de Regens , welke in Abyftinie en in Etliiopie vallen , die den was en ovei-- 
„ ftrooming van deze Rivier te weeg brengen, maar men moet den Noorden wind 
„ als de eerftc oorzaak befehouwen ; vooreerft om dat hy de wolken , die deze Re- 
„ gens naar den kant van Abylfinie voeren , voortdiyft; ten anderen, omdathy 
„ de beide monden van den opftopt, en dc wateren der Rivier dus belet zig. 
,, in d te groote hoeveelheid in Zee te ftorten. Men bemerkt jaarl3dts dc nood- 
,, zaaAClykheid cn groote dienften van den Noorden-wind , wanneer dezelve eens-- 
,, klaps naar het Zuiden draaijende den N5’'l in één dag meer water doet vei'liezcn , 
„ dan hy in vier gewonnen hadt.” Zie Granger l^oyage,pag. 13 Êf 14. Paris 
1745. 
De overftroomingen zjm gemcenlyk fterker in dc boven-dcclcn van eene Rivier- 
dan in de laagerc ftreeken, die nader by den mond zjm, om dat, alles voor het 
overige gelyk zynde , de fnelheid van eene Rivier geftadig toe neemt tot aan de 
Zee, en fchoon de helling gemeenlyk des te meer vermindert, als zy digter by de 
monden koomt , zo is de fnelheid egter gi'ootcr om de redenen , welke wj^ gegee- 
ven hebben. De Vader Casteldi , die zeer verftandig over deze ftof gefthree- 
ven heeft, merkt zeer wel aan, dat de hoogte der Djdten, welke men gemaakt 
heeft om ^ Po te beteugelen, fteeds afneemt, naar maate men de Zee naxlert,, 
^ dat te kcriaie, t welk op vyftig of zeftig mjden afftands van de Zee ligt, de 
^ken bjna t\\antig voeten hoogte hebben boven de gewoone oppeiwlakte van de: 
Po; daar dezelve laager, op^ tien of twaalf mjden afftands, geen twaalf voeten; 
hoog zyn, ichoon het Kanaal der Rivier daar zo fmal is als te Ferrare. (^a') 
Voor het overige is de befchouwing van de beweeging der Ih'oomende Watereu 
Zie Racolia ^autori che trattano del moto delV acque. Vol /. pag:. 
