BEWYZEN VDOR de eeschouwiino van den AARDKLOOT, XI. St. 207 
zoude het vooi;haaiTifte en mocijelykfle Ruk nog zyn , te wectcn , hoe veel deze 
Zee door de uitwaalTeming vcvliclt , want dezelve onderftellende evenredig met de 
oppeiwlakte te zj’n , ziet men wel , dat zy in een heet land gi'ootcr moet wezen , 
dan in een koud land ; daarenboven het water met zout en bitumen vermengd 
waallèmt langzaamer uit dan het zoet water, eene beroerde Zee waalTemt meer uit 
dan eene Rille , het verlchil der diepte doet daar ook iets toe, zo dat ’er zo veele 
beginzels in dit Ruk van uitwaaffeming moeten in acht genoomen worden , dat het 
niet wel mogelyk is nauwkeurige waardceringen daaromtrent te maaken. 
Het water van de Zwarte Zee fchynt minder helder te zjm , en is veel minder 
zout dan dat van den Oceaan. Men vindt niet één Eiland in de geheele uitgeRrekt- 
heid dezer Zee ; de onweders zyn ’er zeer geweldig en gcvaarlyker dan op den Oce- 
aan, om dat alle de wateren als in een kom bedooten zynde,die,om zo te fpree- 
ken, nergens kan ovcrloopcn, eene foort van draai-kolk maaken, wanneer zy Rerk 
geroerd worden , door welke draai-kolk de fchepen van alle kanten met een groot 
geweld aangetaR worden. 
Na de Zwarte Zee is de Kalpifche Zee het grootRe Meir van de Wereld, het 
welk zig van het Zuiden tot het Noorden uitRrekt in eene lengte van 300 mylen , 
en niet veel meer dan 50 mylen breed is , als men de middelbaare maat neemt. Dit 
Meir ontvangt eene der grootfte Rivieren van de Wereld, het w'clk de Wolga is, 
en eenige andere aanzienlyke Rivieren , gclyk de Kiu', de Faie , de Gempo; maar 
het geene opmerking verdient, is dat het in zyne geheele lengte van 300 mylen niet 
eene Rivier aan den OoRelj^ken kant ontvangt. Het land , het welk aan dezen kant 
grenft, is cerie WoeftjTi van Zand, die niemand tot aan dezen tyd toe hadt opge- 
noomen; Cziiar Pieter de IRe heeft Ingenieurs derwaards gezonden, om een Kaart 
van de Kafpifche Zee te maaken ; men heeft bevonden , dat deze Zee cene ge- 
heel verfchillende figuur heeft van die, welke men haar in de Landkaarten gaf; 
men vertoonde haar rond, zy is zeer lang, en vry nauw ; men kende dan de Oof- 
tel5'ke kuften van deze Zee geheel niet, zo min als het aanliggende land, men was 
zelfs onkundig dat het Meir Aral beRondt , het v'elk ’er omtrent honderd msden 
van af ligt; of zo men eenige der kuRen van dit Meir kende, geloofde men dat 
het een gedeelte der Kafpifc’ne Zee was, zo dat ’er vóór de ontdekkingen van Czaar 
Pieter in deze klimaaten een g-rond van meer dan 300 mylen in dc lengte, cn roo , . 
of 150 mylen in de breedte was, welken men niet kende. Hét Meir Aral is ten 
naaRcn by van eene langwerpige gedaante en mag 90 of 100 mylen in zync groot- 
Re lengte hebben , tegen 50 of 60 in de breedte; het krygt twee zeer aanmerke- 
lyke Rivieren , de Serderoïas , en de Oxus , en de wateren van dit Meir hebben 
geen uittogt , niet meer als die van de Kafpifche Zee ; en even gelyk de Kafpifche 
Zee geene Rivier van den kant van het OoRen ontvangt, zo ontvangt het Meir 
Aral geene aan den kant van het WeRen, het welk moet doen vermoeden, dat die 
twee Meiren voormaals flegts cen gemaakt hebben , en dat de Rivieren allengs ver- 
minderd Zimde , en eene zeer groote hoeveelheid Zand cn Slib hebbende aange- 
voerd, allengs dat land geformeerd hebben , het vvellt thans de fcheiding tufFchen 
deze twee kommen maakt. Daar zyn eenige kleine Eilandjes in de KarpKche Zee , 
en haare wateren zyn veel minder zout dan die van den Oceaan; de Rormen zyn 
daar ook zeer gevaarlyk , en de groote fchepen zyn ’er niet in gebruik voor 'de 
vaart, om dat deze Zee weinig diepte heeft-, en ais bezaaid is met blinde Klippea 
